Vakkas DEMİR

I- GİRİŞ
16.05.2026 tarihli ve 33255 sayılı Resmi Gazetede Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinde (SSİY) Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik yayımlanmıştır. Yürürlük ve yürütme maddeleri dışında toplam 5 maddeden oluşan bu yönetmelik değişikliği, SGK asgari işçilik uygulamalarında köklü değişiklikler meydana getirmiştir.
Bu makale çalışmamızda, 16.05.2026 tarihli yönetmelik değişikliklerini eski ve yeni uygulamalar ile karşılaştırmalı olarak açıklamaya çalışacağız.

II- SSİY’DE 16.05.2026’DA YAPILAN KÖKLÜ DEĞİŞİKLİKLER
A) Birden Fazla Yapı Ruhsatlı İnşaatların Tek Sicil Altında Yürütülmesine 6 Ay Kuralı Getirildi
SSİY’de 16.05.2026 tarihli değişiklikten önce, parsellerin birbirine bitişik veya yakın olması ve sigortalıların birbirine karışması şartıyla süre koşuluna tabi olmadan tek işyeri sicil izni verilebiliyordu. SSİY’nin 27/8 maddesinde yapılan 16.05.2026 tarihli değişiklikten sonra, birleştirme talebi ilk işin başlangıcından itibaren işverence 6 aylık süre içinde yapılma zorunluluğu getirildi. Süre geçirilirse birleştirme imkanı ortadan kalkacaktır.

B) İhaleli İşlerde Araştırma ve Re’sen Yapılacak İşlemlerde Değişikler Oldu
ba) SSİY’de 16.05.2026 tarihli değişiklikten önce, ihaleli işlerde toplam istihkak tutarının bildirilmemesi halinde SGK tarafından araştırma yapılamıyor, ilişiksizlik belgesi düzenlenememesi nedeniyle süreç tıkanıyordu. SSİY’nin 110/1 maddesinde yapılan 16.05.2026 tarihli değişiklikten sonra, işin geçici kabulü noksansız yapılmakla birlikte toplam istihkak tutarı bildirilmemişse ve işverence talep edilmişse, işverene ödenen hak ediş tutarı üzerinden araştırma yapılacak, ancak ilişkisizlik yazısı verilmeyecek, sonradan istihkak tutarı bildirilirse, önceden araştırılan tutar mahsup edilerek ilişiksizlik belgesi düzenlenecektir. Yani, özetle, istihkak bildirilmese de kısmi araştırma mümkün hale getirilmiştir.
bb) SSİY’de 16.05.2026 tarihli değişiklikten önce, iş sözleşmesinde çalıştırılacak sigortalı sayısı belli ise, sadece “sözleşme” araştırmaya esas belge olarak dikkate alınıyordu. SSİY’nin 110/2 maddesinde yapılan 16.05.2026 tarihli değişiklikten sonra, çalıştırılacak sigortalı sayısının şartnamede belirlendiği durumlarda “şartname” araştırmaya esas belge olarak dikkate alınacaktır.
bc) SSİY’de 16.05.2026 tarihinden önce, yarım kalan ya da feshedilen ihaleli işlerde araştırma matrahına ilişkin açık bir hüküm yoktu. SSİY’de 16.05.2026 tarihinde eklenen 110/7. fıkradan sonra, tamamlanmayan veya feshedilen ihaleli işlerde araştırma matrahının yalnızca işverene ödenen “hak ediş” üzerinden araştırma işlemi yapılacağı, hak ediş sıfırsa araştırma yapılmayacağı belirlenmiştir.
bd) SSİY’nin 110/6. maddesinin 16.05.2026 tarihinden önceki halinde, ihaleli işin fiili başlangıç ve bitiş tarihlerinin ihale makamından kanıtlanmasına ilişkin hüküm bulunmakta olup, “noksanlı geçici kabul” durumunda ihaleli işin bitiş tarihinin ne olacağı konusunda ihtilaf ve tartışma bulunmaktaydı. SSİY’nin 110/6. fıkrasına 16.05.2026 tarihinde yapılan eklemeden sonra, ihale makamı tarafından onaylanmış geçici kabul tutanağında eksik veya kusur bulunmadığının belirtilmesi halinde tutanakta belirtilen iş bitim tarihi, eksik veya kusur tespit edilmesi halinde ise, eksik veya kusurların tamamlandığı tarih, iş bitim tarihi olarak kabul edilecektir. İşin geçici veya kesin kabule tabi olmaması durumunda ise, ihale makamı tarafından bildirilen iş bitim tarihine göre işlem yapılacaktır. Özetle, 16.05.2026’dan sonra, noksansız geçici kabul durumlarında iş bitiş tarihi “tutanaktaki tarih”, noksanlı geçici kabul durumlarında iş bitiş tarihi “noksanların tamamlandığı tarih”, kabule tabi olmayan işlerde ise, “ihale makamının bildirimi” iş bitiş tarihi olarak esas alınacaktır. 16.05.2026’dan sonra, ihaleli işlerde artık kesin kabul tarihi referans olarak dikkate alınmayacaktır.

C) Özel Nitelikli İnşaatlardaki Araştırma İşlemlerinde Önemli Değişiklikler Yapıldı