T.C. YARGITAY

ALTINCI HUKUK DAİRESİ

E: 2021/1036

K: 2021/1344

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili ile davalı arasında 10.11.2008 tarihinde akdedilen katı atık düzenli depo alanından çıkan metan gazının kullanılarak enerji elde edilmesi ve alanın işletilmesi işi konulu sözleşmenin edimler arasındaki nispetsizlik nedeniyle işlem temelinin çöktüğünü, bu sözleşmenin devamının dürüstlük kurallarına uygun olmadığını, edimlerini yerine getirmeyen davalının kâr payı isteyemeyeceğini ileri sürerek, sözleşmenin edimler arasındaki nispetsizlik nedeniyle feshini, icra takibi nedeniyle davalıya borçlu olmadığının tespiti ile %20 kötüniyet tazminatının davalıdan alınmasını talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkilinin sözleşme ile üstlendiği edimleri yerine getirdiğini, davacının ise dava konusu işten kâr elde ettiği halde iş bedelini ödemediğini savunarak, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Birleşen dava dosyasında davacı vekili; 10.11.2008 tarihli sözleşmeden kaynaklanan bakiye işletme bedelinin ödenmediğini ileri sürerek, 995.267,46 TL’nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte tahsilini talep ve dava etmiştir.
Birleşen dosyada davalı vekili; 06.10.2010 tarihi itibari ile tüm iş bedelinin ödendiğini, bu tarihten sonra davacının edimlerini yerine getirmediğini savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
Mahkemece davanın reddine, birleşen davanın kısmen kabulü ile 837.955,22 TL’nin dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline dair verilen kararın davacı-birleşen dosyada davalı vekilince temyizi üzerine Yargıtay 15. Hukuk Dairesi’nin 28.06.2018 tarih, 2018/296 Esas ve 2018/2748 Karar sayılı kararı ile yeniden bilirkişi incelemesi yapılması gerektiği gerekçesi ile bozulmuş, mahkemece bozma ilâmına uyularak yapılan yargılama sonucunda davanın reddine, birleşen davanın kısmen kabulü ile 837.955,22 TL’nin dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiş, karar davacı-birleşen dosyada davalı vekilince yasal süresi içerisinde temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara ve mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına göre davacı-birleşen dosyada davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde görülmemiş, reddi gerekmiştir.
2- Taraflar arasında düzenlenen 10.11.2008 tarihli “Ön Protokol” başlıklı sözleşme ile ..... Belediyesi katı atık düzenli depo alanından çıkan metan gazının kullanılarak enerji elde edilmesi ve alanın işletilmesi işi konulu eser sözleşmesi düzenlenmiş olup, davacı-birleşen dosyada davalı yüklenici, davalı-birleşen dosyada davacı ise taşerondur. Sözleşmenin 3.1. maddesinde “yerel yapım işlerini stok yapacak maliyet (cost) + % 15 kâr (mark up) alacaktır.”, 3.2 maddesinde “işletme (operation) işini de stok yapacak olup ve işletme içinde maliyet (cost) + ilk 5 yıl için % 15 kâr (mark up) ve daha sonrasında % 20 olacaktır….”, 3.3 maddesinde ise “ayrıca projedeki tüm iş geliştirme, Cev temsil, danışmanlık vs hizmetleri karşılığı olarak ta stok firması; % 7.5 kâr payı (profit share) (29 yıl boyunca) alacaktır.” hükümleri düzenlenmiştir. Taraflar arasında düzenlenen 6.10.2010 tarihli sözleşme ile 2010 yılının Ağustos ayına kadar yapılan işler için 371.599,00 TL ödeme yapılmış, 10.11.2008 tarihli sözleşmenin 3.1. maddesi ilga edilmiş, 3.2. ve 3.3. maddelerine göre iş bedelinin tespit edilip ödeneceği kararlaştırılmıştır.

Davalı-birleşen dosyada davacı taşeron asıl davanın konusu .... İcra Müdürlüğü’nün 2014/25574 takip sayılı icra dosyasında 30.09.2013 ve 28.12.2014 tarihleri arasında her ay için düzenlenen toplam 6 adet faturadan kaynaklanan işletme bedeli alacağının tahsili için icra takibi başlatmış, birleşen davada ise 2014 yılının Mart ve Ağustos ayları arasında hak ettiği toplam 205.320,00 TL işletme bedeli ve Ağustos 2010-Aralık 2013 tarihleri arası eksik tahsil edilen işletme bedeli olarak 789.947,46 TL’nin tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı-birleşen dosyada davacı taşeronun 10.11.2008 tarihli sözleşmenin 3.2. maddesi gereğince 30.09.2010 tarihinden itibaren her ay için düzenlediği faturaların 30.09.2013 tarihine kadar davacı-birleşen davada davalı yüklenici tarafından ödendiği, ayrıca 31.08.2012 tarihli ve 47.200,00 TL bedelli hizmet bedeli fark faturasının da bu faturalar arasında olduğu, ancak taraflar arasında dava konusu uyuşmazlık çıktıktan sonra ödemelerin yapılmadığı, faturaların menfi tespit ve alacak davasına konu edildiği dosya kapsamından anlaşılmaktadır.

6100 sayılı HMK'nın 266. ve devamı maddeleri uyarınca çözümü özel ve teknik bilgiyi gerektiren hallerde hâkim bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar verir. Bilirkişi raporunu hazırlarken raporun dayanağı olan somut ve özel nedenleri bilimsel verilere uygun olarak göstermek zorundadır. HMK'nın 278-279. maddelerine göre; bilirkişi raporu, Yargıtay denetimine elverişli olacak şekilde bilgi ve belgelere dayanan gerekçe ihtiva etmelidir. Ancak, bu şekilde hazırlanmış raporun denetimi mümkün olup, hükme dayanak yapılabileceğinin gözden uzak tutulmaması gerekir. HMK’nın 281. maddesinde tarafların, bilirkişi raporunda eksik gördükleri hususların, bilirkişiye tamamlattırılmasını, belirsizlik gösteren hususlar hakkında ise bilirkişinin açıklama yapmasının sağlanmasını veya yeni bilirkişi atanmasını mahkemeden talep edebilecekleri, mahkemenin bilirkişi raporundaki eksiklik yahut belirsizliğin tamamlanması veya açıklığa kavuşturulmasını sağlamak için bilirkişiden ek rapor alabileceği, ayrıca gerçeğin ortaya çıkması için gerekli görürse, yeni görevlendireceği bilirkişi aracılığıyla, tekrar inceleme de yaptırabileceği açıklanmıştır .Bilirkişi raporu kural olarak hâkimi bağlamaz. Hâkim, raporu serbestçe takdir eder. Hâkim, raporu yeterli görmezse, bilirkişiden ek rapor isteyebileceği gibi gerçeğin ortaya çıkması için önceki bilirkişi veya yeniden seçeceği bilirkişi vasıtasıyla yeniden inceleme de yaptırabilir. Bilirkişi raporları arasındaki çelişki varsa hâkim çelişkiyi gidermeden karar veremez.