Ahmet AĞAR

I- Giriş:
Sosyal Güvenlik Kurumu’nun istatistik kayıtlarına göre son 10 yılda 14.838 işçi iş kazalarında hayatını kaybetmiştir. Bu iş kazalarının ve işçi ölümlerinin önlenmesi amacıyla en son çıkarılan, 02.04.2026 tarih ve 33212 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren “Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik” in 5 inci maddesine göre işverenler, çalışanların iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili aşağıda belirtilen eğitimlerini yapmakla yükümlü kılınmışlardır.
Yapılan bu yeni düzenleme kapsamında, işverenlerin ve çalışanların yapmaları gereken hususlar aşağıda detaylı bir şekilde açıklanmıştır. Buna göre;
II- Çalışanların Eğitimleri:
1- 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’nun 17. Maddesine göre işverenler, çalışanların iş sağlığı ve güvenliği eğitimlerini almasını sağlar. Bu eğitimler özellikle, işe başlamadan önce, çalışma yeri veya iş değişikliğinde, iş ekipmanlarının değişmesi halinde veya yeni teknoloji uygulanması halinde verilir. Eğitimler, değişen ve ortaya çıkan yeni risklere uygun olarak yenilenir, gerektiğinde ve düzenli aralıklarla tekrarlanır.
2- Çalışan temsilcileri özel olarak eğitilir.
3- Mesleki eğitim alanında zorunluluğu bulunan tehlikeli ve çok tehlikeli sınıfta yer alan işlerde, yapacağı işle ilgili mesleki eğitim aldığını belgeleyemeyenler çalıştırılamaz.
4- İş kazası geçiren veya meslek hastalığına yakalanan çalışana işe
başlamadan önce, söz konusu kazanın veya meslek hastalığının sebepleri, koruma yolları ve güvenli çalışma yöntemleri ile ilgili ilave eğitim verilir. Ancak, herhangi bir sebeple atlı aydan fazla süreyle işten uzak kalanlara, tekrar işe başlatılmadan önce bilgi yenileme eğitimi verilir.
5- Tehlikeli ve çok tehlikeli işyerlerinde, yapılacak işlerde karşılaşılacak sağlık ve güvenlik riskleri ile ilgili yeterli bilgi ve talimatları içeren eğitimin alındığına dair belge olmaksızın, başka işyerlerinden çalışmak üzere gelen çalışanlar işe başlatılamazlar.
6- Geçici iş ilişkisi kurulan işveren, iş sağlığı ve güvenliği risklerine karşı Çalışana gerekli eğitimin verilmesini sağlamak zorundadır.
7- İşveren tarafından verilecek olan bu eğitimlerin maliyeti çalışanlara yansıtılamaz. Bu eğitimlerde geçen süre çalışma süresinden sayılır. Eğitim sürelerinin haftalık çalışma süresinin üzerinde olması halinde, bu süreler fazla çalışma olarak değerlendirilir.
III- İşverenlerin Diğer Yükümlülükleri:
1- İşverenler, çalışanların iş sağlığı ve güvenliği eğitimlerine ilişkin olarak aşağıdaki hususları sağlamakla yükümlüdürler.
2- İşverenler, verilecek eğitimlerin konusunun, tarihinin, yerinin, süresinin Katılımcılarının ve hedef ile amaçlanın yer aldığı eğitim programlarının hazırlanmasını sağlar ve onaylar.
3- Çalışanların işe başlama eğitimlerini, temel eğitimleri ve gerekli hallerde diğer eğitimleri almasını sağlar.
4- Eğitim programlarını hazırlamak ve uygulamak.
5- Eğitimler için uygun yer, araç ve gereçleri temin etmek.
6- Çalışanların bu programlara katılmasını sağlamak ve katıldıkları eğitim katılım tutanağı ile kayıt altına almak.
7- Eğitimleri tamamlayanlar için gerekli belgeleri düzenlemek.
8- Eğitimleri, değişen ve ortaya çıkan yeni risklere uygun olarak yenilemek, gerektiğinde ve düzenli aralıklarla eğitimlerin tekrarlanmasını sağlamak.
9- İşveren, çırak ve stajyerler de dahil olmak üzere tüm çalışanların fiilen çalışmaya başlamadan önce işe başlama eğitimini almasını sağlar.
10-İşe başlama eğitimi, çalışanın yapacağı iş, ekipmanı, çalışma ortamından kaynaklanan riskler ve işyerine özgü iş salığı ve güvenli tedbirlerine ilişkin konuları içerir.
11- İşe başlama eğitimi, işveren, işyerinde görevli bulunan İş Güvenliği Uzmanı ile İşyeri Hekimi veya işveren tarafından görevlendirilecek bilgi sahibi ve deneyimli çalışanlar tarafından verilir.
12- İşe başlama eğitimi her çalışan için en az iki saat olarak düzenlenir.
13-Tamamlanan işe başlama eğitimi, eğitim veren kişi, çalışan ve işverenin veya vekilinin imzası ile tutanak altına alınır, çalışanın özlük dosyasında saklanır.
Bu Yükümlülüğe Uymayan İşverenlere, 6331 sayılık Kanun’un 26/1g maddesine gör, her bir aykırılık için işçi başına ayrı, ayrı olmak üzere 8.980,00 TL İdari Para Cezası uygulanacaktır.
IV- Temel Eğitimi Verebilecek Kişi, Kurum ve Kuruluşlar: