Mehmet AYDIN

Genel olarak serbest bölgeler; ülke sınırları içinde bulunmakla birlikte ülkede geçerli ticari, mali ve iktisadi alanlara ilişkin hukuki ve idari düzenlemelerin uygulanmadığı veya kısmen uygulandığı, sınai ve ticari faaliyetler için daha geniş teşviklerin tanındığı ve fiziki olarak ülkenin diğer kısımlarından ayrılan yerlerdir.

Ülkemizde serbest bölgelerin kuruluş amacı; ihracata yönelik yatırım ve üretimi teşvik etmek, doğrudan yabancı yatırımları ve teknoloji girişini hızlandırmak, işletmeleri ihracata yönlendirmek ve uluslararası ticareti geliştirmektir.

Serbest bölgeler;

- Ülkeye yabancı sermaye ve teknolojilerin getirilmesine imkân sağlayacak uygun zemin yaratılması,

- Sanayicinin ihtiyaç duyduğu bazı hammadde ve ara malların kolaylıkla, istenilen miktarda ve zaman kaybı olmadan temin edilebilmesi,

- Sağlanan teşvik ve avantajlarla düşük maliyetli mal üretimi ve ihracı,

- Türkiye dışından gelen malların transit olarak diğer ülkelere satımı,

- Yeni istihdam olanaklarının yaratılması,

- Türk ihraç ürünlerinin ihracatını kolaylaştırmak ve hızlandırmak bakımından bir basamak olması işlevlerini görmektedir. 

Bu amaçla da Mersin ve Antalya Serbest Bölgeleri, Adana Yumurtalık Serbest Bölgesi, Ege Serbest Bölgesi, İstanbul İhtisas Serbest Bölgesi, İstanbul Trakya Serbest Bölgesi, Trabzon Serbest Bölgesi, İstanbul Endüstri ve Ticaret Serbest Bölgesi, Samsun Serbest Bölgesi, Avrupa Serbest Bölgesi, Rize Serbest Bölgesi, İzmir Serbest Bölgesi, Kayseri Serbest Bölgesi, Gaziantep Serbest Bölgesi, Kocaeli Serbest Bölgesi, Denizli Serbest Bölgesi, TÜBİTAK-MAM Serbest Bölgesi, Bursa Serbest Bölgesi olmak üzere 18 tane serbest bölge kurulmuştur.

3218 sayılı Serbest Bölge Kanunu’na göre yerli veya yabancı gerçek veya tüzel kişiler Ticaret Bakanlığından ruhsat almak kaydıyla serbest bölgelerde faaliyette bulunabilirler.

2.2. Avantajları

Serbest bölgeler mevzuatı dikkate alındığında söz konusu bölgelerde faaliyet yürütülmesi işletmelere aşağıdaki avantajları sağlayacaktır.

- Üretici kullanıcılar için vergi avantajlarından yararlanma imkânı,

- Orta ve uzun vadede geleceği planlayabilme imkânı,

-Serbest bölge faaliyetlerinden elde edilen kazanç ve gelirlerin, hiç bir izne tabi olmaksızın yurt dışına veya Türkiye’ye serbestçe transfer edilebilme imkanı,

- Ticaret kolaylığı imkânı,

- Gümrük vergisi prosedüründen arındırılmış ticari faaliyet imkânı,

- AB ve gümrük birliği kriterlerinin gerektirdiği serbest dolaşım belgelerinin temini İmkânı,

- Pazar ihtiyaçlarına ve şartlarına göre serbestçe belirlenecek ticari faaliyet imkânı,

- Gerçekçi bir enflasyon muhasebesi imkânı (İşlemlerin tamamı dövizle yapılmasından),

- Yerli ve yabancı tüm pazarlara erişim imkânı,

- Azaltılmış bürokratik prosedür ve dinamik işletme yönetimi,

- Her türlü ticari ve sınai faaliyete uygun ve ucuz altyapı imkânı,

- Tedarik zinciri imkânlarından yararlanma kolaylığı. 

3.SERBEST BÖLGELERDE ELDE EDİLEN KURUM KAZANCI