Gayrimenkullerin hukuken iktisap edilebilmesi için öncelikle gayrimenkulün sahibi adına tapuya tescil edilmesi gerekmektedir. Ülkemizde tapuya tescil işlemi Tapu ve Kadastro Müdürlükleri tarafından yapılmaktadır. Gayrimenkul alım satımını gerçekleştiren kişiler bu işlemlerin bedellerini gerçeğe uygun olarak beyan etmelidirler. Çünkü Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü tapuya tescili gerçekleştirilen gayrimenkullere ilişkin bilgileri belli periyotlarla Gelir İdaresi Başkanlığına bildirmektedir. Taraflar arasında gerçekleştirilen işlem bedellerinin gerçeğe aykırı ve eksik olarak beyan edilmesi halinde ise bu durum mali idarenin veri tabanında yer alan bilgilere göre kolaylıkla tespit edilmektedir. Aslında gayrimenkulün alım veya satım bedelinin eksik beyan edilmesi ilgileri tapu harcının fazla ödenmesinden kurtarmakta ancak bu seferde karşılarına değer artış kazancı yönünden gelir vergisi çıkmaktadır. Gayrimenkulün alış bedelinin düşük gösterilmesi halinde ilgililer daha az tapu harcı ödeyecek, fakat söz konusu gayrimenkul satılırken ise alış bedeli düşük beyan edildiği için daha fazla değer artış kazancı ile karşı karşıya kalınacaktır. Bu husus makalemizin konusunu oluşturmakta olup, takip eden kısımlarda konunun vergisel boyutları örneklerle ve hesaplamalarla açıklanacaktır.

2- KONUNUN VERGİSEL AÇIDAN İRDELENMESİ

Harçlar Kanununun 57’nci maddesinde tapu ve kadastro işlemlerinden bu kanuna bağlı (4) sayılı tarifede yazılı olanların tapu ve kadastro harçlarına tabi olduğu belirtilmiştir. Aynı kanunda belirtildiği üzere tapu harçları işlemlerin nevi ve mahiyetine göre, değer esası üzerinden nispi veya maktu olarak alınacaktır.