Ertan AYDOĞAN

6493 sayılı Ödeme ve Menkul Kıymet Mutabakat Sistemleri, Ödeme Hizmetleri ve Elektronik Para Kuruluşları Hakkında Kanun ile temel olarak ödeme ve menkul kıymet mutabakat sistemleri, ödeme hizmetleri ile ödeme kuruluşları ve elektronik para kuruluşları olmak üzere üç alan düzenlenmiştir. Kanunun 12 nci maddesinde ödeme hizmetlerinin hangi faaliyetlerden oluştuğu tanımlanmıştır. Buna göre ödeme hizmetlerinden biri, fatura ödemelerine aracılık edilmesine yönelik hizmetleridir. Hangi kurum ve kuruluşların fatura ödemelerine aracılık hizmeti sunacağı söz konusu Kanunda belirtilmiştir.

Bu çalışmada, temsilciler aracılığıyla ve komisyon almak suretiyle yapılan fatura ödemelerine aracılık ve para havalesi işlemlerinde fatura ve benzeri evrakların düzenlenmesi ile ödenmesi gereken vergiler hakkında bu çalışmamız içerisinde açıklamalarda bulunulacaktır.

 Fatura ödemelerine aracılık hizmeti sunan şirketlerin bünyesinde yer almayantemsilciler aracılığıyla yapılan fatura tahsilatı vb. hizmetler karşılığında alınan hizmet bedeli (toplam komisyon) üzerinden temsilci tarafından müşteri adına fatura/fatura yerine geçen belge düzenlenmesi gerekmektedir.

• Söz konusu hizmetler karşılığında alınan toplam komisyon bedelinden, ödeme kuruluşlarının verdiği hizmet nedeniyle bu kişilere devredilecek kısmı için ödeme kuruluşu (banka vb) tarafından şirketler adına fatura/dekont düzenlenmesi gerekmektedir.

• Fatura ödemelerine aracılık hizmeti sunan şirketler tarafından da verilen hizmet karşılığı alınacak toplam bedel kadar temsilci adına fatura düzenlenmesi (ihtiyaç duyulması durumunda bu iki kalemin faturada ayrı ayrı gösterilmesi mümkün bulunmaktadır.) gerekmekte olup, bu durumda, yapılacak mutabakat sonunda temsilci adına ay sonunda tek fatura düzenlenmesi mümkün bulunmamaktadır.

Aynı temsilci tarafından yapılan işlemlere ilişkin olarak, her bir işlem itibariyle fatura düzenleme süresi aşılmamak kaydıyla, yedi günlük dönemler halinde birden fazla işlemi ihtiva edecek şekilde şube/temsilci adına tek fatura düzenlenebileceği tabiidir.

Öte yandan, 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanununun, 17/4-e maddesinde, banka ve sigorta muameleleri vergisi (BSMV) kapsamına giren işlemler ve sigorta aracılarının sigorta şirketlerine yaptığı sigorta muamelelerine ilişkin işlemleri ile Kurumlar Vergisi Kanununun 7. maddesinin (24) numaralı bendinde belirtilen kurumların kredi teminatı sağlama işlemlerinin KDV’den istisna olduğu hükme bağlanmıştır.