Murat KURU

Ücret karşılığında emek sunan diğer hizmet erbaplarına kıyasla oldukça yüksek gelir elde eden sporcular, GVK’nın Geçici 72. maddesinde belirlenen özel usule göre vergilendirilir. İşbu çalışmada sporcuların ayrıcalıklı vergilendirilmesine ilişkin olarak, öğretide ileri sürülen eleştiriler ve çözüm önerileri üzerinde durulacaktır.

 GENEL OLARAK SPORCULARIN VERGİLENDİRİLMESİ

Sportif faaliyette bulunmak suretiyle emek sunan sporcular, karşılığında maaş, prim, ödül vb. ödemeler ile uçak bileti, ev, araba gibi çeşitli ekonomik değerler elde etmektedir. Sporcuların sağlamış olduğu söz konusu tüm maddi menfaatlerin vergi hukuku açısından niteliği ücrettir ve GVK’nın Geçici 72. maddesinde belirlenen özel usul uyarınca vergilendirilir. Bu bağlamda spor faaliyetinden “tahsil esası” uyarınca elde edilen gelirler, “lig usulüne tabi spor dallarında en üst ligdekiler için % 15, en üst altı ligdekiler için % 10, diğer liglerdekiler için % 5; lig usulüne tabi olmayan spor dallarındaki sporculara yapılan ödemeler ile milli sporculara uluslararası müsabakalara katılmaları karşılığında yapılan ödemelerden %5” oranında gelir vergisine tabi tutulur. Söz konusu kanuni oranlar uygulanmadan önce brüt gelirden, GVK’nın 63. maddesinde belirtilen indirimler yapılarak sporcunun safi ücretine ulaşılır. Ayrıca sporcuların ücret gelirine ilişkin matrah tespiti yapılır iken; engellilik indirimi (m.31), asgari geçim indirimi (m.32) ve diğer indirimlerin (m.89) de göz önünde bulundurulması gerekir.

Sporcuların ücret gelirlerinin vergilendirilmesinde, kaynakta kesinti yöntemi kullanılır ve bu usul sporcular için nihai vergilendirme özelliği göstermektedir. Zira sporcular, spor faaliyetinden elde ettikleri gelirler için hiçbir durumda beyanname vermezler ve farklı gelirleri için vermiş oldukları beyannamede spor faaliyetinden elde ettikleri gelirleri belirtmezler. Dolayısıyla hukuken vergi mükellefi olan sporcuların, sportif faaliyetten elde etmiş oldukları gelirlere ilişkin tüm vergisel işlemler fiilen, vergi sorumlusu sıfatını haiz spor kulüpleri tarafından yerine getirilmiş olur. Bu bağlamda sporcuların ücret geliri elde ettiği spor kulüpleri, sporculara ödemenin yapıldığı veya menfaatin sağlandığı anda GVK’nın Geçici 72. maddesinde belirtilen kanuni oranlar üzerinden vergi kesintisi yaparak GVK’nın 98 vd. maddeleri uyarınca muhtasar beyanname ile vergi dairesine bildirmekle yükümlüdür. Bu nedenle spor kulüpleri futbolculara ay içerisinde tediyede bulundukları ücretleri ve yaptıkları vergi kesintilerini, takip eden ayın 23. günü akşamına kadar bağlı olunan vergi dairesine bildirmek ve beyannamenin verildiği ayın 26. günü akşamına kadar ödemek zorundadır. Ayrıca spor kulüpleri, sporculara gerçekleştirmiş olduklar ödemeler için VUK’un 238. maddesi uyarınca ücret bordrosu tanzim etmekle yükümlüdür.

SPORCULARIN ÜCRET GELİRLERİNİN VERGİLENDİRİLMESİNE DAİR ELEŞTİRİLER VE ÇÖZÜM ÖNERİLERİ

A. Fiili Durumun Tespiti ve İşlevsellik