Mustafa Hakan ALEMDAROĞLU

1.Giriş

6 Nisan 2018 tarih ve 30383 sayılı Resmi Gazete ’de yayımlanan 7104 sayılı kanunun 6. maddesiyle 3065 sayılı kanunun özel matrah başlık 23. Maddesine (f) bendi eklenmiştir. Söz konusu bent ile ikinci el motorlu kara taşıtı veya taşınmaz ticaretiyle iştigal eden mükelleflerce, katma değer vergisi mükellefi olmayanlardan veya mükellef olup da istisna kapsamında katma değer vergisi ödenmeden alınan ikinci el motorlu kara taşıtları veya taşınmazların vasfında esaslı değişiklik yapılmaksızın satılması durumuna özel matrah şekli getirilmiştir. Söz konusu değişliğe aşağıda açıklık getirilmeye çalışılacaktır.

2. İkinci El Araç ve Taşınmaz Ticareti

2.1. Yasal Mevzuat

3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanununun 1 inci maddesinin birinci fıkrasının 1 numaralı bendinde; Türkiye’de, ticari, sınai, zirai faaliyet ve serbest meslek faaliyeti çerçevesinde yapılan teslim ve hizmetlerin KDV ye tabi olduğu, aynı maddenin ikinci fıkrasında, ticari, sınai, zirai faaliyet ile serbest meslek faaliyetinin devamlılığı, kapsamı ve niteliğinin Gelir Vergisi Kanunu hükümlerine göre; Gelir Vergisi Kanununda açıklık bulunmadığı hallerde, Türk Ticaret Kanunu ve diğer ilgili mevzuat hükümlerine göre tayin ve tespit edileceği, söz konusu kanunun 20. maddesinde, teslim ve hizmet işlemlerinde matrahın, bu işlemlerin karşılığını teşkil eden bedel olduğu ve bu bedel deyiminin, malı teslim alan veya kendisine hizmet yapılan veyahut bunlar adına hareket edenlerden bu işlemler karşılığında her ne surette olursa olsun alınan veya bunlarca borçlanılan para, mal ve diğer suretlerde sağlanan ve para ile temsil edilebilen menfaat, hizmet ve değerler toplamını ifade ettiği hüküm altına alınmıştır.

Zikredilen kanunun 23 maddesinde “İkinci el motorlu kara taşıtı veya taşınmaz ticaretiyle iştigal eden mükelleflerce, katma değer vergisi mükellefi olmayanlardan (mükellef olanlardan istisna kapsamında yapılan alımlar dâhil) alınarak vasfında esaslı değişiklik yapılmaksızın satılan ikinci el motorlu kara taşıtı veya taşınmazların tesliminde matrah, alış bedeli düşüldükten sonra kalan tutardır.” Hükmü yer almaktadır.

Aynı kanunun emsal bedeli ve emsal ücreti başlıklı 27/2 nci maddesinde bedelin emsal bedeline veya emsal ücretine göre açık bir şekilde düşük olduğu ve bu düşüklüğün mükellefçe haklı bir sebeple açıklanamadığı hallerde de matrah olarak emsal bedel veya emsal ücretin esas alınacağı hükmüne yer verilmiştir.

2.2. Yapılan Değişiklikler

İkinci el motorlu kara taşıtı ticareti ile uğraşan mükelleflerin, mükellef olmayanlardan veya mükellef olup istisna kapsamında motorlu araç alım işlemlerinde KDV doğmamaktadır.Buna karşın, ikinci el motorlu kara taşıtı ticareti ile uğraşan mükellefler araç sattıklarında ise yapılan işlem ticari faaliyet kapsamında olması sebebiyle satış işleminde KDV ortaya çıkmaktadır. Bu durumda mükellefler KDV’siz alım yaptıkları araçları KDV ödeyerek satmak durumunda kalmaktadırlar. Söz konusu işleme ilişkin olarak kanun koyucu tarafından özel matrah şekli olarak düzenleme getirilmiştir.

3065 sayılı Kanunun 7104 sayılı Kanunla değişik (23/f) maddesine göre, ikinci el motorlu kara taşıtı veya taşınmaz ticaretiyle iştigal eden mükelleflerce, KDV mükellefi olmayanlardan (mükellef olanlardan istisna kapsamında yapılan alımlar dâhil) alınarak vasfında esaslı değişiklik yapılmaksızın satılan ikinci el motorlu kara taşıtı veya taşınmazların tesliminde matrah, alış bedeli düşüldükten sonra kalan tutardır.