Fırat İNSEL

Eurobondlar, yurtdışından kaynak sağlamak amacıyla hazine veya özel sektör kuruluşlarınca döviz cinsinden ihraç edilen uzun vadeli borçlanma araçlarıdır. Uluslararası piyasalarda genellikle USD veya EUR cinsinden ihraç edilmektedir. Eurobonlardan dönemsel faiz gelirlerinin yanı sıra alım – satım kazancı elde edilmesi de mümkündür. Bireysel yatırımcılar, çeşitli sebeplerle eurobondlara yatırım yapmaktadır. Mevcut mevzuatımızda bir değişiklik olmaması halinde, 2025 yılında eurobondlardan elde edilen kazanç ve iratların vergilendirilmesi ile ilgili hususlara değineceğim.

Eurobondun doğrudan ihraç aşamasında alınmış olması halinde faiz gelirinin hesabında özellik arz eden bir durum söz konusu değildir. Öte yandan, eurobondun ikincil piyasada satın alınması, satın alma tarihine kadar işlemiş olan faiz tutarı da satın alma bedelinin içinde yer alabilir. Bu durumda, menkul kıymetin alımından sonraki ilk kupon faizinin hesabında, alım sırasında ödenen “temiz fiyat - kirli fiyat farkı” işlemiş faiz olarak tahsil edilen faiz tutarından düşülür ve kalan tutar vergiye tabi faiz geliri olarak dikkate alınır. Dolayısıyla, alış bedelinin içinde işlemiş faizin bulunması halinde işlemiş faiz tutarı kupon alış bedeli olarak, temiz işlem fiyatı (Temiz Fiyat=Sözleşme fiyatı-İşlemiş faiz) ise tahvilin alış bedeli olarak kabul edilir (257 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliği). Alışta ödenmiş olan işlemiş faiz, yıllık beyanname doldurulurken gayri safi irattan indirilir.

Bir diğer durum olarak da, ilgili eurobond primli olarak satın alınmış olabilir. Bu durumda, alışta ödenen prim tutarı eurobondun alım tarihinden sonraki kupon ödemelerine paylaştırılarak vergiye tabi faiz gelirinin tespitinde indirim olarak dikkate alınır. Menkul kıymetin temiz fiyatı ile nominal bedeli arasındaki fark prim/iskonto tutarıdır. Özetle, kuponlu bir tahvilin satın alınmasında, satın alma bedelinin, nominal bedel ile varsa işlemiş faiz tutarının toplamının üzerinde olması halinde, aşan kısım tahsil edilecek faiz kuponlarının maliyeti olarak dikkate alınır (257 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliği)

1-Stopaj Hususunda Değerlendirilmesi

Gelir vergisi uygulaması bakımından eurobond faiz gelirleri, menkul sermaye iradı olarak gelir vergisine tabidir. Söz konusu faiz gelirlerinden, ödemeyi yapanlarda Gelir Vergisi Kanunu’nun 94’üncü maddesi kapsamında stopaj yapılması gerekmektedir.

- Hazine tarafından ihraç edilen eurobondların faiz ödemelerinde (gelirlerinden) %0 oranında stopaj yapılmakta.

- Özel sektör kuruluşlarınca yurt dışında ihraç edilen eurobond faiz ödemelerinde (gelirlerinde), eurobondun vadesine göre farklılaşan oranlarda stopaj oranları söz konusudur. Buna göre;

- vadesi 1 yıla kadar olanların faiz gelirlerinden %7,

- vadesi 1-3 yıl arası olanların faiz gelirlerinden %3,

- 3 yıl ve uzun olanların faiz gelirlerinden %0

Oranında stopaj yapılıyor. Stopaj yoluyla ödenen söz konusu verginin, söz konusu faiz gelirinin yıllık beyanname ile beyan edilmesi halinde, beyanname üzerinde hesaplanan gelir vergisinden mahsup edilebilmesi mümkün.

- Döviz cinsinden kupon faizinin TL karşılığı, kupon tarihindeki Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası döviz alış kuru kullanılarak hesaplanıyor.

- Eurobondların itfasında anaparaya ilişkin olarak oluşan kur farkları, vergiye tabi gelir olarak dikkate alınmıyor (GVK md. 75/5).

2-Beyan Edilme Hususu

Tam mükellef gerçek kişiler açısından

Tam mükellef gerçek kişilerce 2025 yılında elde edilen eurobond faiz gelirleri ile beyana tabi diğer kazanç ve iratlar toplamının 330.000,00 TL’yi aşması durumunda, söz konusu faiz gelirinin tamamının yıllık beyanname ile beyan edilmesi gerekiyor. 330.000,00 TL’lik beyan sınırının hesabında, eurobond faiz gelirinin yanı sıra, ticari ve zirai kazanç, serbest meslek kazancı, beyana tabi menkul veya gayrimenkul sermaye iratları ile diğer kazanç ve iratlar toplamı dikkate alınmalıdır.