Özkan AYKAR

193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 2’nci maddesinde, gelire giren kazanç ve iratların; ticari, zirai ve serbest meslek kazançları, ücretler, gayrimenkul ve menkul iratları ile diğer kazanç ve iratlardan oluştuğu açıklanmıştır. Gelir vergisi, mükelleflerin söz konusu maddede sayılan bir yıllık dönem içinde elde ettikleri gelir unsurlarından alınmaktadır.
Gelir vergisi mükellefleri tarafından 2025 takvim yılına ilişkin gelir vergisi beyannamesi, 2026 yılının Mart ayında elektronik ortamda beyan edilecek olup, çıkan vergiler ise 2 eşit taksitte ödenecektir.
Bu yazımızda, 2025 takvim yılında elde edilen ve birden fazla gelir unsurundan oluşan gelirlerin hangilerinin beyannameye dâhil edilip, hangilerinin dâhil edilmeyeceğine dair açıklamaların yanında, beyan edilecek gelirlerin vergilendirilmesine yönelik örnek uygulamalara yer verilecektir.
2025 YILI GELİR VERGİSİ BEYANINA YÖNELİK AÇIKLAMALAR
193 sayılı Gelir Vergisi Kanununda sayılan gelir unsurlarından bir takvim yılı içinde elde edilen kazanç ve iratlar, aksine hüküm olmadıkça mükellefler tarafından yıllık beyanname ile beyan edilir.
Yıllık gelir vergisi beyannamesi, mükellefin ikametgâhının bulunduğu yer vergi dairesine verilir. Ancak işyerleri bulunan mükellefler ise beyanlarını, Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından kaydı yapılan (işyerlerinin bulunduğu) yerin vergi dairesine vereceklerdir.
Gerçek usulde vergilendirilen mükellefler gelirlerini, 2025 yılının mart ayında beyan edeceklerdir. Beyannamede çıkan vergiler ise 2 eşit taksitte ödenebilecektir. Ödemeye ilişkin birinci taksitin son günü 31.03.2026 tarihi olup, ikinci taksitinin son günü ise 31.07.2026 tarihidir.
Toplam kazancı içinde % 75 ve daha yüksek nispette zirai kazançları olanlar; mart ayında verecekleri gelir vergisi beyannamesinde hesaplanan vergiyi, kasım ve aralık aylarında 2 eşit taksitte ödeyebileceklerdir.(1)
Buna göre ticari, zirai ve mesleki faaliyetlerinden dolayı gerçek usulde vergilendirilen gelir vergisi mükellefleri; 2025 takvim yılı kazançlarına ilişkin olarak, 1 Mart - 31 Mart tarihleri arasında verebilecekleri Yıllık Gelir Vergisi Beyannamesini, elektronik ortamda göndereceklerdir.
Defter-Beyan Sistemi kapsamındaki mükelleflerin, sistemi kullanmaya başladıkları dönemden itibaren tüm beyannamelerini sistem üzerinden göndermeleri gerekmektedir. Gelir unsurlarından birinden, bir kaçından veya tamamından bir takvim yılı içinde elde edilen kazanç ve iratlardan beyan edilmesi gerekenlerin yıllık beyannamede toplanarak beyan edilmesi gerekmektedir.
Ayrıca bu mükelleflerin takvim yılı içinde;
• Memleketi terk etmesi halinde memleketi terkten önceki 15 gün içinde,
• Ölümü halinde ölüm tarihinden itibaren 4 ay içinde vefat eden kişi namına varislerce, yıllık gelir vergisi beyannamesi ile beyanda bulunulması gerekmektedir. Ölüm halinde, kıst döneme ait beyanname verme süresinin son günü 2/8/2016 tarihi ve sonrası olması durumunda beyannamenin elektronik ortamdan (e-beyanname sisteminden) gönderimi mümkün bulunmaktadır.
Beyan edilmesi gereken gelirlerin yıllık beyannamede toplanarak beyan edilmesi zorunlu olup, birden fazla unsurdan oluşan gelirlerden hangilerinin beyannameye dâhil edilip, hangilerinin dâhil edilmeyeceğine dair açıklamalara aşağıda yer verilmiştir.
A. Beyannameye Dahil Edilecek Gelirler (GVK Md.85 )
Bir gerçek kişinin gelirinin, birden fazla gelir unsurundan oluşması mümkündür. Bu durumda hangi gelirlerin beyannameye dâhil edileceğine dair açıklamalar aşağıdaki gibidir.
Aşağıdaki gelirler için yıllık beyanname verilecektir;
- Gerçek usulde vergilendirilen ticari kazançlar,
- Gerçek usulde vergilendirilen zirai kazançlar,
- Serbest meslek kazançları,(2)
- Tevkif suretiyle vergilendirilmemiş ücretler, (3)
- 120.000 TL’yi aşan değer artış kazançları,
- 280.000 TL’yi aşan arizi kazançlar,
- 47.000 TL’yi aşan konut kira gelirleri,
- Toplamı 330.000 TL’yi aşan Türkiye'de tevkifata tâbi tutulmuş olan; birden fazla işverenden elde edilen ücretler, menkul sermaye iratları ve gayrimenkul sermaye iratları,
Gelir Vergisi mükellefi, ticari ve gerçek usulde tespit edilen zirai kazançlar ile serbest meslek kazançları ile ilgili olarak bu faaliyetlerden zarar edilmiş olsa dahi yıllık beyanname vermek zorundadırlar.
B. Beyannameye Dahil Edilmeyecek Gelirler
Ticari kazanç, gerçek usulde tespit edilen zirai kazanç ve serbest meslek kazançları ile ilgili olarak, bu faaliyetlerden zarar edilmiş olsa dahi yıllık beyanname verilmesi gerekmektedir. Ancak 2025 takvim yılına ilişkin olarak beyan edilmeyecek veya beyanname verilse dahi beyannamede yer almayacak gelirler şunlardır.
- Stopaj yoluyla vergilendirilmiş ücretlerden; Tek işverenden alınan 2025 yılı için safi ücretin (Kümülatif Gelir Vergisi Matrahının) 4.300.000 TL’yi aşmayan; birden fazla işverenden ücret geliri elde edilmesi halinde bütün işverenlerden elde edilen ücret gelirlerinin (safi ücretler toplamının) 4.300.000 TL’yi aşmayan; birden fazla işverenden ücret geliri elde edilmesi halinde birden sonraki işverenden alınan ücret toplamının 2025 yılı için 330.000 TL’yi aşmayan ücretler
- Stopaj yoluyla vergilendirilmiş menkul sermaye iratları
- Sermaye şirketlerinden alınan bazı kâr payları (Kurumlar vergisi mükelleflerinin 31.12.1998 ve daha önceki tarihlerde sona eren hesap dönemlerinde elde ettikleri kazançların dağıtımı halinde gerçek kişilerce elde edilen kâr payları beyana tabi değildir. (GVK Geç.Md.62)
- Bir takvim yılı içinde elde edilen ve toplamı 2025 yılı için 18.000 TL’yi aşmayan tevkifata ve istisna uygulamasına konu olmayan menkul ve gayrimenkul sermaye iratları için de yıllık beyanname verilmeyecek, bu gelirler diğer gelirler için verilecek beyannameye de dahil edilmeyecektir.
- Gelir Vergisi Kanunu’nun 53. maddesinde; “çiftçilerin elde ettikleri zirai kazançların, stopaj yoluyla vergilendirileceği, kanunun 54. maddesinde yazılı işletme büyüklüğü ölçülerini aşan çiftçiler ile bir biçerdövere veya bu mahiyetteki bir motorlu araca veya on yaşına kadar ikiden fazla traktöre sahip olan çiftçilerin kazançlarının gerçek usulde tespit olunarak vergilendirileceği” hükme bağlanmıştır. Madde hükmünde, kazançları gerçek usulde vergilendirilmeyen çiftçilerin bu kazançları için beyanname vermeyecekleri de açıklanmıştır.
Gelir Vergisi Kanunu’nun 86. maddesindeki düzenleme de bu hükme paralel olup, buna göre 2025 yılında elde edilen ve gerçek usulde vergilendirilmeyen zirai kazançlar tutarına bakılmaksızın beyan edilmeyecek ve başka gelirler nedeniyle verilecek beyannamelere de dahil edilmeyecektir.
- 2025 yılındaki kazanç ve iratların istisna haddi içinde kalan kısımları da beyan edilmeyecek ve diğer gelirler nedeniyle verilecek beyannamelere de dahil edilmeyecektir. Örneğin 2025 yılı geliri mesken kira gelirlerinden ibaret olan ve tutarı 47.000 TL’yi aşmayan mükelleflerce bu gelir için beyanname verilmeyecek, diğer gelirler nedeniyle verilecek beyannameye de bu gelir dahil edilmeyecektir.
C. 2025 Yılı Gelir Vergisi Tarifesi
193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 103 üncü maddesinin birinci fıkrasında yer alan gelir vergisine tabi 2025 takvim yılı gelirlerinin vergilendirilmesinde esas alınan tarife aşağıdaki şekilde belirlenmiştir.

oranında vergilendirilir.
GELİR VERGİSİ BEYANINA YÖNELİK UYGULAMA ÖRNEKLERİ