2026/16 Sayılı Genelgeyi okumak için tıklayın.

İhale konulu işler ve özel nitelikteki inşaatlarda araştırma işlemi ve ilişiksizlik belgesi verilmesi süreci şu şekilde işlemektedir:

1- İşveren veya özel nitelikteki inşaat sahibi tarafından işin bitimine ilişkin dilekçesinin SGİM veya SGM'ye verilmesi ya da Kurumumuzca yapılan araştırmalarda işin bittiğinin tespit edilmesi ile süreç başlar.

2- Verilen dilekçe veya yapılan tespite göre ihale makamı veya ruhsatı veren kamu kurumundan ihale konusu iş veya inşaat ile ilgili bilgiler maktu form şeklinde yazılı olarak istenir.

2.1- İlgili kamu kurumundan gelen bilgi ve belgelerin eksik olmaması durumunda dosya kontrol ve değerlendirme aşamasına geçilir.

2.2- İlgili kamu kurumundan gelen bilgi ve belgelerin eksik olması durumunda eksiklerin giderilmesi amacıyla ilgili kamu kurumuyla tekrar yazışma yapılır.

3- Kurum ünitesinde yapılan araştırmada;

3.1- Tahakkuk ve tahsilat,

3.2- Sigortalı işe giriş ve çıkış bildirgeleri,

3.3- Sigortalı eksik gün bildirimleri,

3.4- Bildirilen sigortalıların mevzuata uygunluğu (şirket ortağının sigortalılığı, kadın ve çocuk sigortalı vb.),

3.5- İhale makamı bilgileri ile işveren bildirimlerinin uygunluğu,

3.6- Asgari işçilik oranının belli olup olmadığı, kontrolleri yapılır.

4- Yapılan kontrollerde ilgili kamu kurumundan alınan bilgilerle uyumlu olmayan durumlar ortaya çıktığında bu uyumsuzlukların giderilmesi işlemi telefon ve tebligatla işverenden istenir, bu işlemlerin işveren veya inşaat sahiplerince yapılamaması durumunda re'sen yapılır.

5- Yapılan kontrollerde herhangi bir sorunun tespit edilmemesi veya tespit edilen sorunların giderilmesi halinde normal asgari işçilik oranının yüzde 25 eksiği baz alınarak asgari işçilik ön değerlendirmesi yapılır.

6- Kontrol aşamasında işle ilgili fiili tespit veya kontrol yapılmasının gerekmesi halinde konu Kurumun denetim ve kontrolle görevli memurlarına intikal ettirilmekte, Sosyal Güvenlik Denetmenine en geç 1 ay içerisinde gerekli işlem yapılarak işveren servisine geri gönderilmektedir.

7- İşin idarece yükleniciye malzeme verilmek suretiyle yaptırılması veya işin Asgari İşçilik Oranlarını Gösterir Tebliğde yer almaması veyahut tebliğ edilen tutara dayanak işçilik oranına itiraz edilmesi durumlarında, işin asgari işçilik oranının Asgari İşçilik Tespit Komisyonunca (AİTK) tespit edilmesi amacıyla işle ilgili tüm bilgi ve belgeler  Asgari İşçilik Daire Başkanlığına gönderilir. AİTK 1 ay içerisinde asgari işçilik oranını belirleyerek ilgili birime gönderir. Bu orana 1 ay içerisinde itiraz hakkı bulunmaktadır. İtiraz edilmesi durumunda AİTK tarafından on beş gün içerisinde oran belirlenerek ilgili birime gönderilir. Bu orana artık itiraz edilemez ve oran kesinleşir. Bu oran baz alınarak asgari işçilik araştırma işlemi yapılır.

8- Ön değerlendirme neticesinde yeterli işçilik bildirilmiş ise ilişiksizlik belgesi verilir. Yeterli işçiliğin bildirilmemiş olduğu anlaşıldığında tespit edilen asgari işçilik oranı ve fark işçilik tutarı işverene tebliğ edilir. Yapılan tebligata istinaden 1 ay içerisinde fark işçilik tutarının ödenmesi veya ödeneceğine dair taahhütname verilip aynı süre içerisinde ödenmesi halinde ilişiksizlik belgesi verilir.

9- Tebliğ tarihinden itibaren 1 ay içerisinde belirlenen tutarın ödenmemesi, ünitece hesaplanan borca işverence faturalı işçilik ödemeleri, fatura mukabili iş yaptırılması, işin kısmen devamlı işyeri sigortalıları ile yapılması veya Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamı dışındaki kişilerin çalışması nedeniyle itiraz edilmesi halinde söz konusu iş incelenmek üzere Rehberlik ve Teftiş Başkanlığının ilgili Grup Başkanlığına gönderilir. İşyeri kayıt ve belgelerinin incelemeye ibrazından itibaren müfettiş tarafından 3 ay içerisinde rapor düzenlenerek ilgili üniteye gönderilir. İlgili ünitece Müfettiş Raporu 15 gün içerisinde incelenerek; fark işçilik tespit edilmezse ilişiksizlik belgesi verilir. Fark işçilik tespit edilirse 1 ay içerisinde ödenmek üzere işverene tebliğ edilir. 

10-Tebliğ edilen asgari işçilik fark tutarının işverence ödenmesi veya Kurumca tahsil edilmesi durumunda ilişiksizlik belgesi verilerek süreç tamamlanır.