Levent BAŞAK

1. GİRİŞ

Basit usulde vergilendirme rejimi, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu’nun (GVK’nın)(1) 46’ncı ve müteakip maddelerinde düzenlenmiştir. Basit usulde vergilendirme, gerçek usulde vergilendirilmesi gereken ticaret erbabı için getirilen özel bir mükellefiyet şeklidir. Basit usule tâbi olunabilmesi için mükelleflerin GVK’nın 47’nci ve 48’inci maddesinde belirtilen şartları sağlamaları gerekmektedir.

Türkiye’de tamamı ve/veya bir kısmı yabancı sermaye ile kurulmuş olan yabancı ortaklı limited şirketlerde şirketin yerli veya yabancı ortağı şirket ortaklığı dışında aynı zamanda Türkiye’de başkaca işlerle iştigal edebilmektedir. Yerli veya yabancı ortağın bilgisayar mühendisi olması durumunda bu ortaklar özellikle Türkiye’de web tasarımı faaliyeti ile de iştigal edebilmektedir.

Türkiye’de kurulmuş olan bir limited şirkette ortak ve aynı zamanda şirketin genel müdürü olarak görev yapan kişilerin aynı zamanda web tasarımı faaliyeti ile iştigal etmesi durumunda bu kişiler web tasarımı faaliyeti dolayısıyla basit usulde vergilendirilebilir mi? İşte tarafımıza bu konuda yöneltilen sorulara cevap vermek adına makalemizin aşağıdaki bölümlerinde bu soruya cevap bulmaya çalışacağız.

2. KAZANÇ SAĞLAMA AMACI VE TİCARİ FAALİYET

Ticarî kazanç terimi, GVK’nın 37’nci maddesinin 1’inci fıkrasında, her türlü ticarî ve sınaî faaliyetlerden doğan kazanç şeklinde tarif edilmiştir. Buna göre, bir kazancın ticarî bir kazanç olabilmesi için aşağıdaki şartların mevcudiyeti gereklidir:

1- Ticarî kazancın, gerçek ve tüzel kişilerin ticarî veya sınaî faaliyetinden doğması gereklidir. Yâni, GVK, sınaî bir faaliyet neticesinde elde edilen kazançları da ticarî kazanç olarak kabul etmiştir.

2- Ticarî kazanç, ticarî bir işletme bünyesinde elde edilmelidir. Yâni, ticarî kazanç için bir işletme organizasyonunun varlığı şarttır.

Ticarî faaliyet, yerli veya yabancı bir gerçek veya tüzel kişinin Türkiye’de emek ve sermaye organizasyonu dâhilinde icra ettiği faaliyettir. Ticaret mevzuatımızda gerçek ve tüzel kişilerin ticarî faaliyet olarak iştigal edebilecekleri alanlarla ilgili bir sınırlama bulunmadığı gibi bir faaliyetin ticarî bir faaliyet olabilmesi için kişilerin kazanç sağlama niyet ve kastının da bulunmasına gerek yoktur. Ancak, Türkiye’de ticarî faaliyet ile iştigal eden kişilerin oluşturdukları organizasyonda kazanç sağlama potansiyelinin bulunması gereklidir.(2) Aksi taktirde oluşturulan organizasyonun dernek veya vakıftan bir farkı olmayacaktır.

3. BASİT USULE TABİ OLMANIN GENEL VE ÖZEL ŞARTLARI

Yerli veya yabancı uyruklu bir tacirin Türkiye’de ifa ettiği ticarî faaliyetlerden ötürü elde ettiği kazançlar dolayısıyla basit usulde vergilendirilebilmesi için GVK’nın 47’nci maddesinde düzenlenen genel şartları ve 48’inci maddesinde düzenlenen özel şartları taşıması gereklidir.