İstanbul’dan, Uşak’a, Türkiye’nin dört bir yanından verilen ilanlar aracılığıyla istasyonunu satmaya çalışan da var, kiraya vermeye çalışan da… Kimisi 50 bin TL isterken, ücretler 60 milyon dolara kadar çıkıyor. Petrol Ürünleri İşverenler Sendikası (PÜİS) Genel Başkanı İmran Okumuş, “Binlerce istasyonun satılığa çıkmasının sebebi zarar etmesinden. Bunun sebebi maliyetin altına yapılan satışlar” yorumunu yapıyor. 

2009 yılında alınan kararla, akaryakıt sektöründe yeni bir dönem başlamış ve bayi ile dağıtıcı arasında genelde 20 yıl gibi uzun süreli olarak yapılan sözleşmeler 5 yıl ile sınırlandırılmıştı. Böylece yaklaşık 13 bin bayinin faaliyet gösterdiği sektörde, bayinin dağıtıcısına karşı pazarlık gücünün artması, sektörde rekabetin artması ve tüketicinin seçebileceği alternatiflerin çoğalması hedeflendi. 2010 tarihli mevzuatın öngördüğü süre bu yılın eylül ayında doluyor. 2015, bu çerçevede ikinci 5 yıllık sözleşme süresinin başlayacağı yıl. Ancak düşük karlardan şikâyet eden gerek dağıtıcı, gerek bayiler, bu sürece karamsar girdi. İnternetteki ilan sitelerinde yüzlerce satılık istasyon ilanı dikkat çekiyor. PÜİS Başkanı İmran Okumuş, “Binlerce istasyonun satılığa çıkmasının sebebi zarar etmesinden. Akaryakıttaki kar marjı 42 kuruş. 45-46 kuruş indirim yapan var. 13 bin bayinin en az yüzde 30’unun el değiştireceğini düşünüyorum.

AKARYAKIT Ana Dağıtım Şirketleri Derneği (ADER) Başkan Yardımcısı Cemil Direkçi ise ilk intifa dönemi olan 2010 yılının oldukça hareketli geçtiğini ve birçok istasyonun bayrak değiştirdiğini veya şartlarını yenilediğini söyleyerek, şunları söylüyor: “Normalde işin prosedürü şöyleydi: 5 yılda bir bayi dağıtıcıdan imza bedeli alırdı. Bu hibe şeklinde olur, normal operasyonlarında masraflarını çıkarırdı. Şu anda hiçbir dağıtıcı bayilere, ama 100 bin TL, ama 1 milyon TL, para vermek istemiyor. Kar marjı paylaşımında bayii lehine düzenleme yaparak, cepten para çıkmadan halletmeye çalışıyor. Birçok bayi ‘Ben beş yıldır bugünü bekliyordum, para kazanmadım. Bu durumda benim bu işi yapmamın anlamı yok’ diyerek, istasyonu satılığa çıkarıyor. Toplamda 13 bin istasyon var. 2 bine yakın satılık istasyon var. Büyük şehirlerde belli nüfus artışı var. Karlılık düşse de, satışlardaki artış belli oranda kompanse ediyor ama Anadolu’da karlılık ve satışlarda düşüş bir araya gelince artık tahammül etmek mümkün hale gelmiyor.”