Cemil GÜNDÜZ

Ülkemizde sürekli gündemde olan bir alandır kamu ihaleleri. Mevzuatın sürekli değiştirilmesi ile siyasilerin ve isteklilerin; gerek kurumlara gereksede özel sektöre yapılan operasyonlarla bürokratların ve önemli derecede ki kazançlar nedeniyle de istekli firmaların her an olarak takip ettiği bir alandır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ve 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu özel nitelikli olarak bu alanı düzenleyen Kanunlar olarak; 4734 sayılı Kanunkamu idarelerinin gider gerçekleştiren alımlarını, 2886 sayılı Kanun ise kamu idarelerine gelir getirici taşınmaz ve taşınır satım ve kiralamalarının usulve esaslarını düzenlemektedir.

Söz konusu alım, satım ve kiralama işlemleri kamu kaynağına ilişkin olunca Kanun koyucu da tümgerçek ve tüzel kişilerin ihalelere katılmasınıtemin edebilmek ancak nitelikli olan gerçek veya tüzel kişilerin ihaleye katılmasını sağlayabilmek amacıyla bu Kanunlarda bazı kriterlere yer vermiştir.

Kamu ihalelerinde ihale üzerinde kalan firmaya ihale sürecinde hesaba katılamayacak maliyetlerin ödenmesini sağlayacak sistemin adı fiyatfarkıdır. Son günlerde inanılmaz miktarda artan döviz artışı kaynaklı maliyetlerin, yüklenici firmalara fiyat farkı olarak ödenip ödenmeyeceğimakalemizin konusunu teşkil edecektir.

FİYAT FARKI NEDİR?

Fiyat farkı, gerek özel sektör gerekse kamu idarelerince kamu ihalelerinde uygulaması olan bir kavramdır. Kısaca önceden öngörülemeyenmaliyetlerin sonradan fiyatlara yansıtılmasıdır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu hükümleri doğrultusunda gerçekleştirilen ihalelerde istekli firmalar, ihale sürecinde yapım işi özelinde idareninönceden hazırladığı projeleri inceleyerek bir fiyat teklifi sunmaktadırlar. İşte ihale sürecinde öngörülmesi zor olan maliyetlerin 4734 sayılı Kamu İhaleKanunu kapsamında ihaleyi kazanan firmalara ödenmesini sağlayan sisteme fiyat farkı denilmektedir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu kapsamında gerçekleştirilen ihalelerin sözleşme sürecine ilişkin usul ve esaslar 4735 sayılı Kamu İhaleSözleşmeleri Kanunu’nda düzenlenmektedir. Bu Kanun’un “Fiyat Farkı Verilebilmesi” başlıklı 8’nci maddesinde fiyat farkı ödemeleri ile ilgili temeldüzenlemeler aşağıdaki gibidir.

“Sözleşme türlerine göre fiyat farkı verilebilmesine ilişkin esas ve usulleri tespite Kamu İhale Kurumunun teklifi üzerine Cumhurbaşkanı (Eskidüzenlemede Bakanlar Kurulu) yetkilidir.

Sözleşmelerde yer alan fiyat farkına ilişkin esas ve usullerde sözleşme imzalandıktan sonra değişiklik yapılamaz.”

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu kapsamındaki ihalelerde ödenecek fiyat farkına ilişkin ayrıntılı düzenlemelere ise “Fiyat Farkı kararnameleri” denilmekte olup Bakanlar Kurulu tarafından düzenlenerek yürürlüğe girmiştir. Yapım, hizmet ve mal alımlarına yönelik olarak farklı farklı fiyat farkıkararnameleri bulunmaktadır.

FİYAT FARKI YÜKLENİCİLERE ÖDENMEK ZORUNDA MIDIR?