Erol GÜNER

Haciz, borcunu ödemeyen borçlunun menkul (taşınabilir), gayrimenkul (taşınmaz) mallarına, ve alacaklarına alacaklının talebi üzerine adli ve idari makamlarca el konulmasıdır.

Çalışanlar farklı nedenlerle borçlarını ödeme zorluklarına girmekte ödememe durumunda ise maaşlarına HACİZ koydurularak tahsil yoluna gidilmektedir. İşverenler de bu süreçte yapması gereken iş ve işlemler nedeniyle muhatap olmaktadır. İşyerlerinde bu sürecin muhatabı genelde insan kaynakları veya muhasebe birimleridir. Esasında işvereni dolaylı olarak ilgilendiren haciz kesintileri konusu, doğru yönetilemediği takdirde hukuki ve cezai sorumluluk çerçevesinde olumsuz sonuçlar doğurmaktadır.

 YASAL DÜZENLEME:

İşveren, işçinin ücretinden yapılacak haciz kesintisinde doğrudan değil dolaylı muhataptır. Burada esas olarak işçi ile bir diğer kişi/şirket/kurum arasında borç-alacak ilişkisi vardır. Fakat işçinin bu borcu zamanında ödememesi ve konunun icra takibi aşamasına gelmesi, işvereni de sürece dahil etmektedir. İcra ve İflas Kanunu gereği, hakkında haciz kararı verilen çalışanın ücretinden gerekli kesintiyi işveren veya işveren adına yetkili kişi yapmak zorundadır (Md.355).

İşveren ücretten kesinti yapmazsa, işçinin icra dairesine ödenmesi gereken ücret kesintisi kadar tutar, işverenden tahsil edilir (İİK/Md.356). Fakat işçinin bu borcunu ödeyen işveren, söz konusu meblağı işçiden tahsil edebilir.

Yasa koyucu İcra ve İflas Kanununun 83. Maddesinde de; Maaşlar, tahsisat ve her nevi ücretler, intifa hakları ve hasılatı, ilama müstenit olmayan nafakalar, tekaüt maaşları, sigortalar veya tekaüt sandıkları tarafından tahsis edilen iratlar, borçlu ve ailesinin geçinmeleri için icra memurunca lüzumlu olarak takdir edilen miktar tenzil edildikten sonra haz olunabilir Ancak hacz olunacak miktar bunların dörtte birinden az olamaz. Birden fazla haciz var ise sıraya konur. Sırada önde olan haczin kesintisi bitmedikçe sonraki haciz için kesintiye geçilemez. Hükmünü getirmiştir.

4857 sayılı İş Kanununun 35. Maddesine göre;

“Ücretin saklı kısmı Madde 35 - İşçilerin aylık ücretlerinin dörtte birinden fazlası haczedilemez veya başkasına devir ve temlik olunamaz. Ancak, işçinin bakmak zorunda olduğu aile üyeleri için hakim tarafından takdir edilecek miktar bu paraya dahil değildir. Nafaka borcu alacaklılarının hakları saklıdır.”

HACİZ İŞLEMİNDE İŞVERENCE YAPILMASI GEREKENLER:

İcra Müdürlüğünden gelen tebligata cevap verilmediği ve/veya işçinin işten ayrıldığına dair İcra Müdürlüklerine bilgi verilmemesi halinde, İcra İflas Kanununun 355, 356 ve 357 Maddeleri gereğince, bilgi vermeyen sorumlu kişiler hakkında yasal işlem yapılacağı bildirilmiştir.