Levent BAŞAK

Bir gerçek ve tüzel kişinin Türkiye'de veya dışarıda (yurt dışında) yerleşik bir kişi olup olmadığı bir yandan kambiyo mevzuatı diğer yandan vergi mevzuatı açısından önem arz etmektedir. Bu terimler aynı zamanda sermaye piyasası mevzuatı da dahil olmak üzere birçok mevzuatta yer alan bir terimdir.

Bu terimlerin Türk hukuk mevzuatı ve özellikle "yabancılar hukuku" açısından önemli bir terim olması nedeniyle ifade ettiği anlamın somut olarak ortaya konulması gerekmektedir. Bu makalemizde söz konusu terimlerin ifade ettikleri anlamlar kambiyo mevzuatı baz alınmak suretiyle vergi ve diğer mevzuat açısından analiz edilecektir.

Bu analizlerimizde merkez olarak bu terimlerin tanımlarının yapıldığı 89/14391 sayılı "Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Karar", esas alınacaktır. 1989 yılından günümüze kadar yapılan çeşitli değişikliklerle bu kararname, halen yürürlükte olup, uygulaması devam etmektedir.

1567 SAYILI KANUNDA YER ALAN DÜZENLEMELERE GÖRE SÖZ KONUSU TERİMLERİN ANALİZİ

Kambiyo mevzuatında temel mevzuat metni, 1567 sayılı "Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında Kanun"dur. Bu Kanun hayli eski bir Kanundur. Kanun 1930 yılından günümüze kadar uygulanmaktadır. Günümüzde Türk hukuk mevzuatı açısından uygulanmakta olan en eski Kanunlardan bir tanesidir.

Dili itibariyle hayli anlaşılması zor kelimelerin yer aldığı bu Kanun birçok yönden eksiklikleri bünyesinde barındırmaktadır. Bu eksikliklerden en önemlisi Kanunda kambiyo mevzuatının uygulanması açısından gerekli olan terimlerin tanımlarının verilmemesidir. Bu nedenle, kişisel kanaatimize göre, bu Kanunun yürürlükten kaldırılması ve yeni hazırlanacak bir Kanunda özellikle kambiyo mevzuatının uygulanması açısından diğer mevzuat metinlerinde yer alan tanımların Kanun sınırları içerisinde tanımlanması gereklidir. Bu tanımlardan en önemlisi "Türkiye'de yerleşik kişi" ve "dışarıda yerleşik kişi" terimleridir.