Özkan AYKAR

I. GİRİŞ

Bilindiği üzere Türkiye’nin turizm hedeflerine ulaşmasını teminen; turizm imkân ve fırsatlarının dünyada tanıtılmasına, turizm potansiyelinin tüm yönleri ile değerlendirilerek ülke ekonomisine kazandırılmasına, turizm yatırımlarının, turizmin ülke ekonomisindeki payının ve turizm sektörünün hizmet kalitesinin artırılmasına yönelik faaliyetlerde bulunmak, destek ve kaynak sağlamak amacıyla 7183 sayılı Türkiye Turizm Tanıtım ve Geliştirme Ajansı Hakkında Kanun 15/7/2019 tarihli ve 30832 sayılı Gazete’de yayınlanarak yürürlüğe girmiştir.

Söz konusu Kanun gereğince alınacak turizm payının beyanı ve tahsiline ilişkin usul ve esaslar ise 02/11/2019 tarihli ve 30936 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan 1 Sıra No.lu Turizm Payı Beyannamesi Genel Tebliği(1) belirlenmiştir.

Bu yazımızda mevzuat gereğince alınacak turizm payı hakkında genel bilgilere ve uygulama örneklerine yer verilecektir.

II. TURİZM PAYI BEYANNAMESİ HAKKINDA GENEL BİLGİLER

7183 sayılı Kanunun 6 ncı maddesinde belirtilen ticari işletmelerin yatırımcısı veya işletmecisi olan gerçek veya tüzel kişiler, anılan Kanunun aynı maddesinde belirtilen oranlarda hesaplanan turizm payını Turizm Payı Beyannamesi ile beyan etmekle yükümlüdür.

Turizm payı, 7183 sayılı Kanunun 6 ncı maddesi gereğince ticari işletmelerin yatırımcısı veya işletmecisi olan gerçek veya tüzel kişilerin bu işletmelerdeki faaliyetleri sonucunda elde ettikleri net satış ve kira gelirlerinin toplamı üzerinden alınan payı ifade etmektedir.

A. Turizm Payı Mükellefi ve Oranları

Turizm payı;

a) Bileşik tesisler(2) ile konaklama tesislerinden(3) binde yedi buçuk,

b) Kültür ve Turizm Bakanlığından belgeli yeme-içme ve eğlence tesislerinden(4) binde yedi buçuk,

c) Deniz turizmi tesisleri ile Bakanlıktan(5) belgeli deniz turizmi araçlarından(6) binde yedi buçuk,

ç) Seyahat acentalarından(7) (münferit uçak bileti satışları hariç) on binde yedi buçuk,

d) Havayolu işletmelerinden(8) (ticari yolcu taşımacılığı faaliyetlerinden) on binde yedi buçuk,

e) Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü tarafından işletilenler hariç olmak üzere havalimanı(9) ve terminal işletmelerinden(10) binde iki,

oranında olmak üzere bu ticari işletmelerin yatırımcısı veya işletmecisi olan gerçek veya tüzel kişilerin(11) bu işletmelerdeki faaliyetleri sonucunda elde ettikleri net satış(12) ve kira gelirlerinin toplamı üzerinden alınır.

Kış, termal, sağlık, kırsal ve nitelikli spor turizmi gibi Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından teşvik edilmesi uygun görülen turizm türlerinde faaliyet gösteren tesisler için bu oranlar yüzde elli indirimli olarak uygulanır.

B. Turizm Payı Beyannamesi

7183 sayılı Kanunun 6 ncı maddesinin Hazine ve Maliye Bakanlığına vermiş olduğu yetkiye dayanılarak Turizm Payı Beyannamesinin elektronik ortamda beyan edilmesi zorunluluğu getirilmiştir.

Söz konusu beyanname; ticari işletmelerin yatırımcısı veya işletmecisi olan gerçek veya tüzel kişilerin bu işletmelerdeki faaliyetleri sonucunda elde ettikleri net satış ve kira gelirlerinin toplamı üzerinden ödenmesi gereken turizm payının bildirilmesine ilişkin beyannameyi ifade etmektedir.

Gelir veya kurumlar vergisi mükellefi olsun veya olmasın 7183 sayılı Kanunun 6 ncı maddesinde belirtilen ticari işletmelerin yatırımcısı veya işletmecisi olan gerçek veya tüzel kişiler Turizm Payı Beyannamelerini elektronik ortamda göndermek zorundadırlar.

7183 sayılı Kanunun 6 ncı maddesinin Hazine ve Maliye Bakanlığına vermiş olduğu yetkiye dayanılarak beyan dönemleri;

Kurumlar vergisi mükellefleri için aylık, diğerleri için üç aylık olarak belirlenmiştir.

Üç aylık beyan dönemleri aşağıda belirtilmiştir:

- Birinci dönem; Ocak-Şubat-Mart.

- İkinci dönem; Nisan-Mayıs-Haziran.

- Üçüncü dönem; Temmuz-Ağustos-Eylül.

- Dördüncü dönem; Ekim-Kasım-Aralık.

7183 sayılı Kanunun 6 ncı maddesinin Hazine ve Maliye Bakanlığına vermiş olduğu yetkiye dayanılarak turizm payının beyan süresi, beyan dönemini takip eden ayın son günü olarak belirlenmiştir.

Turizm Payı Beyannamesinin, beyan dönemini takip eden ayın son günü saat 23.59’a kadar yetkili vergi dairesine elektronik ortamda gönderilmesi ve beyan edilen turizm payının aynı süre içerisinde ödenmesi gerekmektedir.