Salih ÇALAL

1. Giriş

Taraflarından birinin tüketici olduğu her türlü sözleşme ile tüketicilere yönelik uygulamalar 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun kapsamında ele alınmaktadır. Söz konusu Kanunun 62’nci maddesinde haksız ticari uygulamalara ilişkin yasak düzenlenmiş ve ikincil düzenleme olarak 10.01.2015 tarihli Resmi Gazete’de “Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği” yayımlanmıştır. Bu kapsamda reklam veren, reklam ajansları, mecra kuruluşları ve reklamcılık ile ilgili tüm kişi, kurum ve kuruluşlar ile ticari uygulamada bulunanların uyması gereken ilkeleri ve bu ilkeler çerçevesinde yapılacak inceleme esaslarını belirleme ve haksız ticari uygulamalara karşı tüketicileri koruma amacıyla, 10.01.2015 tarih ve 29232 sayılı Resmi Gazete’de “Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği” yayımlanmıştır. Yayımlandıktan sonra anılan yönetmelikte, farklı tarihlerde olmak üzere yedi defa değişiklik yapılma yoluna gidilmiştir. Teknolojik yeniliklere ve güncel gelişmelere uyum sağlama amacıyla yapılan son değişiklik ise 01.02.2022 tarih ve 31737 sayılı Resmi Gazete’de yer almıştır.

Bu çalışmanın amacı, tüketiciye yönelik her türlü ticari reklam ile haksız ticari uygulamayı kapsayan Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliğine ilişkin yayımlanan son değişiklikler hakkında açıklayıcı bilgiler sunmaktır.

2. Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliğinde Yapılan Son Değişikliklerin Ayrıntısı

Günümüzde bilgi ve iletişim teknolojilerinin hızla gelişmesi bir taraftan ürün çeşitliğini arttırırken diğer taraftan tüketicilerin daha bilinçli hareket etmesi zorunluluğunu doğurmuştur. Bu durum tüketicinin korunması kavramının önemini artırmış ve bu konuda hukuki düzenlemelerin yapılmasını zorunlu kılmıştır. Türk hukukunda haksız ticari uygulamalara ilişkin yasal düzenleme, 28.11.2013 tarihinde yürürlüğe giren 6502 sayılı “Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun”un 62’nci maddesinde hüküm altına alınmıştır. Ardından 10.01.2015 tarihinde “Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği” yayımlanarak haksız ticari uygulamalara ilişkin ikincil düzenleme yapılmıştır. Ayrıca 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nda haksız rekabete ilişkin düzenlemelere yer verilmiştir. Yönetmelik, tüketiciye yönelik her türlü ticari reklam ile haksız ticari uygulamayı kapsamakta ve tüketicileri haksız ticari uygulamalara karşı korumayı amaçlamaktadır.

01.02.2022 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan “Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik” ile e-ticaret hizmetleri açısından oldukça önemli değişiklikler yapılmıştır. Yapılan değişiklikler ile ticari reklam içeriklerine ilişkin düzenlemelerin yanı sıra satıcı, hizmet sağlayıcı, aracı hizmet sağlayıcı ve şikayet platformlarına önemli yükümlülükler getirilmiştir. İlgili değişiklik Yönetmeliği, 01.03.2022 tarihinde yürürlüğe girecektir. Değişiklikler aşağıdaki şekilde sıralanabilir;

Öncelikle Yönetmelik kapsamında “kişiselleştirilmiş fiyat” tanımı yapılmıştır. Bu minvalde, tüketicinin satın alma davranışı ve diğer kişisel verileri analiz edilerek sunulan kişiselleştirilmiş fiyat ile ürünün güncel satış fiyatı aynı alanda tüketiciye gösterilecektir. Bununla, “sana özel %... indirim” reklamlarının aydınlatılması amaçlanmıştır.

Bir mal veya hizmetin indirimden önceki satış fiyatının tespitinde indirimin uygulandığı tarihten önceki otuz gün içinde uygulanan en düşük fiyatın esas alınacağı belirtilmiştir. Bu konudaki ispat yükümlülüğü reklam verene ait olacaktır. Meyve ve sebze gibi çabuk bozulabilen mallar bakımından istisna getirilerek bu türdeki mallar için otuz gün içindeki en düşük fiyatın değil indirimli fiyattan bir önceki fiyatın esas alınacağı düzenlenmiştir.

İnternet üzerinde satışa sunulan mal ya da hizmetin fiyatı, niteliği gibi belirli bazı özelliklerinde karşılaştırma yapılarak sıralama yapılması hâlinde, sıralamanın yapıldığı esaslara ilişkin bilgi, aynı ya da farklı bir alanda uyarı işareti ile tüketicinin ayrıntılı bilgi alabileceği bir alanda kolay erişimine sunulacaktır.