Mahmut ÇOLAK

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 102’nci maddesi idari para cezalarını düzenlemektedir. Bu Kanunun beşinci fıkrası hükmüne göre; idarî para cezalarının, Kuruma (SGK) itiraz edilmeden veya yargı yoluna başvurulmadan önce tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde peşin ödenmesi halinde, bunun 3/4 ‘ü tahsil edilir. Peşin ödeme idari para cezasına karşı yargı yoluna başvurma hakkını etkilemez (İptal üçüncü cümle: Anayasa Mahkemesi’nin 28/11/2013 tarihli ve E.: 2013/40, K.: 2013/139 sayılı Kararı ile).

Bu fıkrasının iptal edilen üçüncü cümlesi; “Ancak Kurumca (SGK) veya mahkemece Kurum (SGK) lehine karar verilmesi halinde, daha önce tahsil edilmemiş olan 1/4 ‘lük ceza tutarı, 89’uncu maddesinin ikinci fıkrası hükmü de dikkate alınarak tahsil edilir(gecikme cezası ve gecikme zammı ile birlikte)” şeklinde düzenlenmişti. Bu cümle, Resmi Gazete’nin 09.05.2014 tarih ve 28995 sayılı nüshasında yayımlanan Anayasa Mahkemesi’nin 28.11.2013 tarih ve 2013/40 Esas, 2013/139 Karar sayılı kararları ile Anayasanın 36’ncı maddesine 12 üyenin oyları ile aykırı olduğuna ve iptaline 5 üyenin karşı oyları ve oyçokluğuyla karar verilmiştir.

Bu kararın ne anlama geldiği ve SGK uygulaması, bu çalışmanın ana konusunu teşkil edecektir.

ANAYASA MAHKEMESİ KARARINDA ÖNE ÇIKANLAR

Kanun koyucu, idari para cezalarının Sosyal Güvenlik Kurumuna itiraz edilmeden veya yargı yoluna başvurulmadan önce tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde peşin ödenmesi halinde, bunun 3/4 ‘ünün tahsil edilmesini öngörmüş ve peşin ödemenin idari para cezalarına karşı yargı yoluna başvurma hakkını etkilemeyeceğini belirtmiştir. Peşin ödeme halinde para cezasının 3/4 ‘ünün tahsil edilmesi, peşin ödemenin özendirilmek suretiyle alacağın bir an önce tahsili amacını gütmektedir.