İsmail ŞENTÜRK

1. GİRİŞ

İş hayatında çalışan ve işverenler hukuki hakları açısından sıklıkla karşı karşıya gelebilmektedirler. Ve bu karşı karşıya gelişlerinde de yüzde 80 oranında işçinin mali hakları konusundaki uyuşmazlıklar konusunda gerçekleşmektedir.

Bir iş sözleşmesine dayanarak işverene bağımlı şekilde çalışan ve bunun karşılığında ücrete hak kazanan işçi asıl olarak çalışma günlerinde eksiksiz çalışmalı ve bu çalışmasının karşılığında da ücretini eksiksiz olarak almalıdır.

Ancak insan bir makine değildir. Veher insan zaman zaman sağlık problemleri yaşayabilir ve bu nedenle iş görme edimini sözleşmesinde yer verildiği şekilde yerine getiremeyebilir.

Çalışma hayatında pek çok kez şahit olduğumuz üzere, çeşitli nedenlerle sık sık sağlık raporu alma yoluna gidilmesi işverenlerin işin devamlılığını sağlama noktasında sıkıntı yaşamalarına neden olmaktadır. Yoğun olarak sağlık raporu alan işçilerin iş sözleşmelerinin feshedilip feshedilmeyeceği makalemizin konusunu teşkil edecektir.

2.İŞÇİNİN VE İŞVERENİN SAĞLIK NEDENLERİ İLE İŞ SÖZLEŞMESİNİ FESHEDEBİLECEKLERİ HALLER

Sağlık sorunları nedeni ile iş sözleşmesini feshedebilme hakkı sadece işverenlere değil işçilere de tanınmış bir haktır.

2.1. İşçinin Sağlık Nedenleri İle İş Sözleşmesini Feshetmesi:

4857 sayılı İş Kanunu’nun “İşçinin Haklı Nedenle Derhal Fesih Hakkı” başlıklı 24. maddesi “Sağlık Sebepleri” durumunu iki bent şeklinde sıralamıştır. Buna göre;

“a) İş sözleşmesinin konusu olan işin yapılması işin niteliğinden doğan bir sebeple işçinin sağlığı veya yaşayışı için tehlikeli olursa,

b) İşçinin sürekli olarak yakından ve doğrudan buluşup görüştüğü işveren yahut başka bir işçi bulaşıcı veya işçinin işi ile bağdaşmayan bir hastalığa tutulursa,” işçi iş sözleşmesini ihbar süresini beklemeksizin derhal feshedebilir.

İşçinin, (a) bendi kapsamında iş sözleşmesini derhal feshedebilmesi için yaptığı işin konusunun kendi sağlığı veya yaşayışı için tehlikeli olması ve bu tehlikeli olma halinin uzman doktor raporu veya sağlık kurulu raporu ile belgelendirilmesi gerekmektedir. İşçinin yaptığı iş ile yaşadığı veya yaşaması kuvvetle muhtemel rahatsızlık hali birbiriyle ilişkili olmalıdır. Bu yönde alınmış bir rapor olmadan iş sözleşmesinin feshi yoluna gidilmesi işçinin yasal haklarından mahrum kalması sonucunu doğuracaktır. Yargıtay da yapılan işin konusunun işçi sağlığı veya yaşantısı için tehlikeli olma durumlarında uzman doktor/sağlık kurulu raporu olması gerektiğini çeşitli kararlarında belirtmiştir.1

Örneğin Yargıtay bir kararında gıda işyerinde ikinci müdür olarak çalışan ve Hepatit-B hastası olduğu uzman doktor raporuyla belgelenen işçinin çalışmasının sağlığı için yaşamsal risk taşıdığı gerekçesiyle iş sözleşmesinin feshini haklı fesih olarak değerlendirmiş ve yasal haklarının ödenmesine karar vermiştir. (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 13.02.2008 E:2008/9-133 K:2008/126.)

Bir başka kararda Yargıtay İş Kanunu m. 24/1-a maddesiyle sadece işyerinde oluşan hastalık değil çalışma süresi içerisinde ortaya çıkabilecek hastalıkların da göz önünde tutulması savından hareketle ciddi menüsküs rahatsızlığı olduğu bilirkişi heyeti tarafından tespit edilen ve yaptığı iş gereği ayakta çalışması gereken bir işçinin fesih eylemini haklı fesih olarak değerlendirmiştir.( Yargıtay 9 HD 29.12.2010 E:2008/41234 K:2010/41800.)