Hakan DEĞİRMENCİ

193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu’na göre beyan edilmesi gereken gelirin bulunması halinde bu gelir mükellefler tarafından yıllık beyanname ile beyan edilir.

Gelir Vergisi Kanunu ile sadece gerçek kişi mükelleflere tanınan bir takım indirimler mevcuttur. Bunlardan biri de gerçek kişi mükelleflerin kendilerine, eşine ve küçük çocuklarına ait sağlık harcamalarının beyan edilen gelirden indirilmesidir. Peki mükelleflerce yapılan her sağlık harcaması elde edilen gelirden indirilir mi, indirilirse nasıl indirilir, indirimde herhangi bir sınır var mıdır? Çalışmamızda bu soruların cevaplarına yer vermeye çalışılacaktır.

İNDİRİMİN UYGULANMASI

Gelir Vergisi

193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu’na (GVK) göre gerçek kişilerin gelirleri gelir vergisine tabi olup gelir, bir gerçek kişinin bir takvim yılı içinde Kanun’un 2’nci maddesinde yedi bent halinde sayılan gelir unsurlarından elde ettiği kazanç ve iratlardan oluşur.

Gelir vergisinin konusuna giren kazanç ve iratlar 193 sayılı GVK’nın 2’nci maddesinde yedi bent halinde sayılmıştır. Bu yedi gelir unsurundan herhangi birini elde eden gerçek kişiler bakımından vergiyi doğuran olay meydana gelerek, bu kişiler elde ettikleri kazanç ve iratlardan dolayı gelir vergisine tabi olacaklardır.

GVK’nın 37’nci ve müetakip maddelerinde, gelir unsurlarından biri olan ticari kazanca ilişkin hükümler yer almaktadır. Kanun maddesine göre her türlü ticari ve sınai faaliyetlerden doğan kazançlar ticari kazançtır.

Gelir Vergisi Kanunun 40’ıncı maddesinde ticari kazancın tespitinde indirilecek giderler bentler halinde sayılmışken diğer gelir unsurlarına ilişkin indirilecek giderler de aynı kanunun ilgili maddelerinde açıklanmıştır.

GVK’nın “Diğer İndirimler” başlıklı 89’uncu maddesinde ise gelir vergisi matrahının tespitinde, gelir vergisi beyannamesinde bildirilecek gelirlerden maddede bentler halinde belirtilen indirimlerin yapılabileceği hüküm altına alınmıştır. Söz konusu maddenin ikinci bendi beyan edilen gelirin % 10'unu aşmaması, Türkiye'de yapılması ve gelir veya kurumlar vergisi mükellefiyeti bulunan gerçek veya tüzel kişilerden alınacak belgelerle tevsik edilmesi şartıyla, mükellefin kendisi, eşi ve küçük çocuklarına ilişkin olarak yapılan eğitim ve sağlık harcamalarının (mükerrer 121 inci madde çerçevesinde eğitim ve sağlık harcamaları nedeniyle vergi indiriminden yararlanan ücretliler, aynı harcamalarını bu hükümden yararlanarak matrahlarından indiremezler) gelir vergisi matrahının tespitinde, gelir vergisi beyannamesinde bildirilecek gelirlerden indirilebileceği hükmündedir.

GVK’nın 89’uncu maddesinde yer alan bu indirim sadece ticari kazanç elde eden mükelleflerce değil yedi gelir unsurundan herhangi birini elde edip beyanname veren mükelleflerce indirilebilecektir.

 Uygulamadan Yararlanacak Olanlar

Gider indirimi uygulamasından GVK’nın 2’nci maddesinde belirtilen yedi gelir unsurunu elde eden ve beyanname veren mükellefler yararlanacaktır.

Ücretleri üzerinden tevkifat suretiyle gelir vergisi ödeyenler ile diğer ücret kapsamında vergilendirilen hizmet erbabı uygulamadan yararlanamayacaktır.

Gider indirimi uygulamasında, mükellefin kendisi, eşi ve küçük çocukları ile ilgili sağlık harcamaları dikkate alınacaktır.