Şerife DOĞAN

Bilindiği üzere 9 Ağustos 2016 tarih ve 29796 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 6728 sayılı Yatırım Ortamının İyileştirilmesi Amacıyla Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunla (6728 sayılı Kanun) 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü kazanç dağıtımı başlıklı 13 üncü maddesinde önemli değişiklikler yapılmıştı. Bu değişikliklerle, mevcut hükümlerin uygulanmasında karşılaşılan sorunların giderilmesi ve genel olarak transfer fiyatlandırmasına ilişkin uluslararası düzenlemeler ve uygulamalar ile uyum sağlanması amaçlanmıştı.

Bu amaçla anılan maddede yapılan düzenlemelerden biri de, peşin fiyatlandırma anlaşmalarında geçmişe dönük düzeltmeler olarak adlandırılan roll back uygulamasının vergi mevzuatımıza girmesidir. Transfer fiyatlandırması mevzuatına sahip birçok ülke uygulamasında da yer alan ve ayrıca OECD'nin Uluslararası Şirketler ve Vergi İdareleri İçin Transfer Fiyatlandırması Rehberinde detaylıca ele alınan roll back veya rolling back olarak adlandırılan geçmişe dönük uygulama, transfer fiyatlandırmasında uygulanacak yöntem konusunda mükellef ile Maliye Bakanlığı arasında anlaşma sağlanması halinde, anlaşma ile tespit edilen yöntemin zamanaşımına uğramamış vergilendirme dönemlerine de uygulanmasına imkan sağlamaktadır.

Öncelikle peşin fiyatlandırma anlaşmasının amacı, ne tür bir anlaşma olduğu ve özellikle mükelleflere sağladığı yararlara kısaca değinmek gerekirse; bu anlaşmaların temel amacı, mükelleflerin ilişkili kişilerle yapacakları mal veya hizmet alım ya da satımında uygulayacakları transfer fiyatlandırmasına ilişkin olarak karşılaşılabilecek olası vergi ihtilaflarının önüne geçmektir. Bu anlaşmalar, belli bir dönem için ilişkili kişiler arasında yapılacak işleme yönelik uygulanacak transfer fiyatının (fiyat, bedel, kâr marjı, faiz oranı, royalty oranı vb.) belirlenmesinde kullanılacak kriterlerin (yöntem, kritik varsayımlar, süre) tespitine yönelik düzenlemeler olarak tanımlanmaktadır. Geleceğe dönük olarak yapılan bu anlaşmalar ile anlaşmada tespit edilen transfer fiyatına anlaşma süresince kesinlik sağlanır. Dolayısıyla bu anlaşmalar gelecekte transfer fiyatlandırmasına ilişkin olarak olası bir vergi ihtilafı ile karşılaşmak istemeyen mükellefler için alternatif bir çözüm yolu sunar ve mükelleflere belirli ölçüde öngörülebilirlik temin eder.

Bu anlaşmalar ülkemizde ilk defa Kurumlar Vergisi Kanununun 13 üncü maddesinde düzenlenmiş ve ikincil mevzuat kapsamında yayımlanan Bakanlar Kurulu Kararları ile Genel Tebliğlerde yer alan açıklamalar doğrultusunda hayata geçirilmiştir. 6728 sayılı Kanunla anılan maddeye eklenen hükmün ardından, mükellefler ile İdare (Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığı) arasında yapılan peşin fiyatlandırma anlaşmalarına ilişkin esasların yeniden belirlendiği 3 seri numaralı Transfer Fiyatlandırması Yoluyla Örtülü Kazanç Dağıtımı Hakkında Genel Tebliğ hazırlanmış ve söz Tebliğ 7 Aralık 2017 tarih ve 30263 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.