Murat ALTINTAŞ

BEYANA DAYANAN TARHİYATLARDA ÖDEME ZAMANLARI

213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun 22’inci maddesinde verginin tahakkuku, tarh ve tebliğ edilen bir verginin ödenmesi gereken bir safhaya gelmesi olarak tanımlanmıştır. Kanun metninde tahakkuk yalnızca vergi için yapılmakla beraber tahakkuk kavramı gecikme faizi ve cezalar için de kullanılmaktadır.(1)Beyan üzerinde alınan vergilerde tahakkuk fişinin düzenlenmesiyle tahakkuk gerçekleşmektedir. Kanunun 27’inci maddesinde beyannamesini vergi dairesine veren bir mükellefin tahakkuk fişini almak istememesi durumunun verginin tahakkukuna engel olmayacağı belirtilmiştir.

213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun 23’üncü maddesinde verginin tahsilinin kanuna uygun surette ödenmesi olduğu belirtilmiştir. Madde metninde yer alan kanuna uygun surette ödeme tabiri her verginin kendi kanununda gösterilen yer ve zamanlarda ödenmesi olarak anlaşılmalıdır. Zira aynı kanunun 110’uncu maddesinde vergi borcunu mükellefin bu bakımdan bağlı vergi dairesine ödeneceği, 111’inci maddesinde ise verginin kanunlarında gösterilen süreler içinde ödeneceği belirtilmiştir. Örneğin 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu’nun 92’nci maddesinde yıllık beyannamenin verileceği vergi dairesi, 106’ıncı maddesinde tarhiyatın yapılacağı vergi dairesi ve 117’inci maddesinde tahakkuk eden vergilerde ödeme zamanları belirtilmiştir. Diğer taraftan 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun 370’inci maddesinde izaha davet müessesesi düzenlenmiş olup vergilerin, cezaların ve zammın ödeme süreleri belirtilmiştir. İzaha davet müessesinde de mükellef beyanname vermekte ve bu beyan üzerine de mükellefe tahakkuk fişi verilmektedir. Dolayısıyla mükellef adına ikmalen, re’sen ya da idarece vergi tarh edilmemektedir. (2)

2. İLGİLİ MEVZUAT ÇERÇEVESİNDE ÖZEL ÖDEME ZAMANLARI

2.1. İkmalen, Re’sen ve İdarece Tarhiyatlarda Ödeme Zamanları