Ahmet ESEN

Maliye Postası olarak yıllardan beri her sene (40 yılı aşan bir süredir) Aralık ayında dönem sonu işlemler özel sayısını yayımlarız. Dönem sonu işlemler özel sayılarımızda izah ettiğimiz üzere ilgili yılın sonunda ilan edilen defter tutma hadleri ilgili yılın gerçekleşmeleri ile karşılaştırılır ve ertesi yıl tutulacak defter belirlenir.
Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından TÜRMOB’a verilen 28.08.2019 tarihli ve E.121077 sayılı yazıda da ; 2020 yılına ilişkin tüccar sınıfının (tutulacak defter türünün) belirlenmesi açısından 2019 yılı faaliyetlerine ilişkin iş hacminin , Vergi Usul Kanunu’nun 177’nci maddesine ilişkin olarak 1/1/2020 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere mezkur Kanunun mükerrer 414’üncü maddesi kapsamında yayımlanacak hadlerle kıyaslanması gerektiği açıklanmıştır.
Bu görüş defter tutma hadlerine ilişkin bizim öteden beri savunduğumuz görüşle uyumludur.
Ancak ertesi yıl tutulacak defterlerin belirlenmesinde ilgili yıl sonunda yayımlanacak tebliğin değil önceki yıl sonunda yayımlanan tebliğin esas alınması gerektiği yönünde görüşler de bulunmaktadır. Bu görüşe göre 2024 yılı defterleri , 2023 yılı iş hacminin 2023 yılı Aralık ayında yayımlanacak tebliğdeki hadlere göre değil 30.12.2022 tarihinde yayımlanan VERGİ USUL KANUNU GENEL TEBLİĞİ (SIRA NO: 544)’da yayımlanan hadlere göre karşılaştırılmasına göre belirlenecektir.
Bu görüş bize göre yanlıştır ve Gelir İdaresi Başkanlığı’nın 28.08.2019 tarihli ve E.121077 sayılı yazısına da aykırıdır.
Ayrıca eğer 2023 defterleri Aralık 2022’de açıklanan hadlere göre belirlenir ise 2023 yılı enflasyonu dikkate alınmamış olacak , çok az sayıda mükellef işletme hesabında defter tutabilecek ve mükelleflerin çok büyük bir bölümü bilanço usulüne geçmek durumunda kalacaktır. İlgili yıl enflasyonu ancak hadlerin 2023 yılı yeniden değerleme oranına göre artırılması halinde dikkate alınabilecektir. Yeniden değerleme oranında artırılan hadler ise 2023 yılı Aralık ayında yayımlanacak tebliğ ile ilan edilir.
Tutulacak defterlerin belirlenmesinde katılmadığımız görüşün kaynağının mükelleflerin basit usule tabi olup olamayacağının belirlenmesine dair Gelir İdaresi uygulaması olduğunu değerlendiriyoruz.
Nitekim bir mükellefin 2024 yılında basit usule tabi olup olmayacağının belirlenmesinde, 31/12/2023 tarihi itibariyle gerçekleşen alış-satış veya gayri safi iş hasılatı tutarları, 2022 yılı Aralık ayında yayımlanan 323 seri Numaralı Gelir Vergisi Tebliği ile ilan edilen 2023 yılına dair had ve tutarlar ile karşılaştırılacaktır. Gelir İdaresi’nin basit usul mükellefiyet için uygulaması bu şekildedir ve söz konusu uygulama gerçek usulde defter tutan mükelleflere ilişkin uygulamadan farklıdır.
Başarılar 01.12.2023