Mehmet AYDIN

Türk Vergi Sistemi’nde elde edilen kazançlar gelir ve kurumlar vergisine tabi tutulmaktadır.

193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu’na göre gerçek kişilerin gelirleri gelir vergisine tabi olup vergilendirilmesi gereken gelirin tanımı aynı Kanun’un birinci maddesinde yapılarak gelirin unsurları ise ikinci maddede yedi bent halinde sıralanmıştır. Buna göre gelir; bir gerçek kişinin bir takvim yılı içinde elde ettiği kazançların safi tutarı olmakla birlikte gerçek kişiler tarafından elde edilen ticari kazanç, zirai kazanç, ücret, serbest meslek kazancı, gayrimenkul sermaye iradı, menkul sermaye iradi ile diğer kazanç ve iratlar vergiye tabi tutulmaktadır.

Gelir Vergisi Kanunu’nun 2’nci maddesinde Kanunda aksine hüküm olmadıkça, kazanç ve iratların gelirin tespitinde gerçek ve safi miktarları ile nazara alınacağı hüküm altına alınmıştır.

5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu’na göre sermaye şirketleri, kooperatifler, iktisadî kamu kuruluşları, dernek veya vakıflara ait iktisadî işletmeler ve iş ortaklıklarınınkazançları, kurumlar vergisine tâbi olup kurum kazancı, gelir vergisinin konusuna giren gelir unsurlarından oluşmaktadır. Aynı Kanun’un 6’ncı maddesine göre kurumlar vergisi, mükelleflerin bir hesap dönemi içinde elde ettikleri safî kurum kazancı üzerinden hesaplanır ve safî kurum kazancının tespitinde, Gelir Vergisi Kanunu’nun ticarî kazanç hakkındaki hükümleri uygulanır.

Gerek gelir vergisi gerekse de kurumlar vergisi, mükelleflerin elde ettikleri kazançların safi tutarları üzerinden hesaplanır. Yani mükelleflerin bir takvim yılı içinde elde ettikleri hasıladan, bu hasıla dolayısıyla katlanılan giderlerin düşülmesi sonucu bulunan kazanç vergilendirilir.

197 sayılı Motorlu Taşıtlar Vergisi Kanunun(1) 1’inci maddesine göre;Kanunun 5 ve 6’ncı maddelerinde yazılı tarifelerde yer alan;

a) Karayolları Trafik Kanununa göre trafik şube veya bürolarına kayıt ve tescil edilmiş bulunan motorlu kara taşıtları,

b) Ulaştırma Bakanlığı Sivil Havacılık Genel Müdürlüğüne kayıt ve tescil edilmiş olan uçak ve helikopterler motorlu taşıtlar vergisine tabidir.

Aynı kanuna göre motorlu taşıtlar vergisinin mükellefi; trafik sicili ile Ulaştırma Bakanlığınca tutulan sivil hava vasıtaları sicilinde adlarına motorlu taşıt kayıt ve tescil edilmiş olan gerçek ve tüzelkişilerdir.

Bu çalışmamızda vergi mükellefleri tarafından ödenen motorlu taşıtlar vergisinin Gelir Vergisi Kanunu ve Kurumlar Vergisi Kanunu uygulaması bakımından vergiye tabi gelir/kurum kazancının tespitinde gider veya maliyet olarak yazılıp yazılmayacağı açıklanmıştır.

MOTORLU TAŞITLAR VERGİSİ