Ticari faaliyet, hammaddenin üretimde kullanılarak elde edilen nihai ürünün satılması veya satın alınan malların doğrudan satışa konu edilmesi şeklinde olabileceği gibi, satın alınan malların çeşitli sınıflandırmalara tabi tutularak ayrıştırılması ve ortaya çıkan ayrıştırılmış ürünlerin ayrı ayrı satılması şeklinde de olabilmektedir. Satın alınan malların büyüklük, renk, kalite veya başkaca kriterlere göre elden geçirilerek ayrıştırılıp sınıflandırılması işlemine manipülasyon (ya da işleme) adı verilmektedir. Manipülasyon işlemi temel olarak tütün, üzüm, pamuk gibi tarım ürünlerinde karşımıza çıkmaktadır.

Manipülasyon işlemi sonucunda ortaya çıkan ayrıştırılmış ürünlerin satılması neticesinde elde edilen kazancın türünün 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu’nun 37 nci maddesinde tanımlanan ticari kazanç olduğu hususunda herhangi bir tereddüt bulunmamakla birlikte, manipülasyon işleminin imalat mı yoksa doğrudan alım satım faaliyeti mi olduğu hususunda tartışmalar yaşanmaktadır. Bunun imalat olarak değerlendirilmesi halinde, söz konusu işlem neticesinde elde edilen malların 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun değerleme başlıklı üçüncü kitabının 275. inci maddesinde tanımı yapılan imal edilen emtia kapsamında değerlemesinin yapılması gerekecektir. Alım satım faaliyeti olarak değerlendirilmesi halinde ise söz konusu işlem neticesinde elde edilen malların aynı kanunun 274 üncü maddesinde tanımı yapılan satın alınan emtia kapsamında değerlemesinin yapılması gerekecektir. Ayrıca aynı kanunun 262 nci maddesinde değerlemeye ilişkin olarak genel bir hüküm de bulunmakta olup, manipülasyon işleminin doğrudan alım satım ya da imalat olarak değerlendirilmesinin mümkün olmaması halinde söz konusu kanun maddesine göre değerleme yapmak gerekebilecektir. Ancak bu noktada vergi mevzuatında herhangi bir açıklık bulunmadığını da belirtmek gerekmektedir. Bu durum da, manipülasyon faaliyeti ile iştigal eden mükellefler arasında uygulama birliği sağlamayı zorlaştırmakta ve birbirinden farklı uygulamalara yol açmakta olup; manipülasyona tabi tutma konusuna ve vergi kanunları açısından değerlendirilmesine makalenin ilerleyen bölümlerinde yer verilmiştir.