Maliye Postası Dergisi
MALİ KAR YÖNÜNDEN İŞLETMEYE DAHİL KIYMETLERİN DEĞERLEME ESASLARI
Değerleme; “Belirli bir iktisadi kıymetin belli zamanlardaki değerinin belli bir para cinsinden ifade edilmesi işlemidir.” şeklinde tanımlanabilir. Tanımdan da anlaşılacağı üzere değerleme iki aşamalı bir işlemdir. Birinci aşama değerlemeye konu edilecek iktisadi kıymetin miktarının tespit edilmesi, envanterinin çıkartılmasıdır. İkinci aşama ise; miktarı tespit edilen iktisadi kıymetin, değerleme günü itibariyle belli bir para cinsinden değerinin bulunması işlemidir.
Değerleme, Türk Ticaret Kanunu, Sermaye Piyasası Kanunu ve Vergi Kanunları uyarınca işletmelerin kar tespitlerinde titizlikle uygulamak zorunda oldukları bir işlem olması nedeniyle ayrı bir öneme haizdir. Bununla birlikte anılan kanunlar uyarınca yapılan değerleme işlemlerinin amaçları farklıdır.
Gerek Türk Ticaret Kanunu uyarınca gerekse Sermaye Piyasası Kanunu uyarınca yapılacak değerlemeler “Ticari Bilanço” ve “Ticari Kar-Zarar Tablosu” oluşturmaya yöneliktir. Dolayısıyla söz konusu Kanunlar uyarınca yapılacak değerlemeler, vergi matrahı olan mali karın teşkilinde ikinci planda kalır.
Vergi kanunlarında ise değerlemeye; işletmenin ortakları ve diğer üçüncü kişilerin menfaatlerini korumaya yönelik olarak değil, vergi matrahı olan mali karın tespiti amacıyla yer verilmiştir. Bu anlayışın sonucu olarak değerleme hükümlerinin yer aldığı Vergi Usul Kanunu’nda değerlemenin tanımı “değerleme, vergi matrahlarının hesaplanmasıyla ilgili iktisadi kıymetlerin takdir ve tespitidir.” şeklinde yapılmıştır. VUK uyarınca değerleme “takdir” ve “tespit” olarak iki şekilde yapılabilir. Vergi Usul Kanununda yer alan değerleme ölçülerinin kullanılamadığı durumlarda değerleme takdir yoluyla yapılır (VUK Md. 267).

EKİM 2026 MALİYE POSTASI İÇİNDEKİLER
MEMURLARLA İLGİLİ SOSYAL GÜVENLİK KURUMUNUN TESİS EDECEĞİ İŞLEMLERDE GÖREVLİ MAHKEME
BAĞIMSIZ BÖLÜMÜ KULLANMAYAN PAYDAŞIN PAYININ TAPUSUNUN İPTALİ VE TESCİLİ
TASFİYE SÜRECİNDE ÖZ SERMAYE KALEMLERİNE İLİŞKİN ENFLASYON DÜZELTMESİ FARKLARININ (502 VE 570 HESAPLARI) VERGİSEL BOYUTU
MESAFELİ SÖZLEŞMELERİN DAMGA VERGİSİ AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ
DEVİR VE BÖLÜNME İLE HİSSE DEĞİŞİMİ İŞLEMLERİNİN DAMGA VERGİSİ YÖNÜNDEN DEĞERLENDİRİLMESİ
E-İHRACAT GÜMRÜK BEYANI
SOSYAL İÇERİK ÜRETİCİLERİNE YAPILAN ÖDEMELER ÜZERİNDEN GELİR VERGİSİ VE KDV TEVKİFATI YAPILIP YAPILMAYACAĞI
KİŞİSEL VERİLERİN YURT DIŞINA AKTARILMASI
BELEDİYE BÜNYESİNDE KURULAN İŞLETMEDE İSTİHDAM EDİLEN PERSONEL İÇİN YAPILAN ÖDEMELER
SGK UYGULAMALARINDA ALT İŞVERENLİK
KALP KRİZİ ve BEYİN KANAMASININ İŞ KAZASI SAYILIP SAYILMADIĞI
YARIM GÜN YILLIK ÜCRETLİ İZİN KULLANIMI
DEFTER-BEYAN SİSTEMİNE TABİ MÜKELLEFİN ÖLÜMÜ
