Mahmut ÇOLAK

Maktu Ücret Nedir?

“Maktu” kavramının sözlük anlamı, “kesin olarak değeri biçilmiş, değeri önceden belirlenmiş, götürü, pazarlıksız” şeklinde tanımlanmıştır. 4857 sayılı İş Kanunu’nun uygulamasında “maktu ücretli” kavramı, “aylıklı işçi” olarak belirtilmiştir. Ancak uygulamada aylık ücret ile ayda bir ödenen ücret kavramları çoğunlukla karıştırılmakta ve birtakım yanlış uygulamalara yol açmaktadır. Maktu (aylık ücretli) ücret, işçiye her ay önceden belirlenmiş miktarda ücretin ödenmesi anlamına gelir. Çalışılmayan hafta tatili, ulusal bayram, genel tatil gibi ücretleri de kapsayan ücret türüdür. Yargıtay da, 04.07.1960 tarihli ve E.2, K.17 numaralı İçtihadı Birleştirme Kararında aylık ücreti, “bir aylık çalışma tutarının toplam maktu karşılığı olan iş parasıdır.” şeklinde tanımlayarak bu tür bir ücret ödeme sistemi belirlenmesini mümkün görmüştür. İş sözleşmelerinde ücretin maktu/aylık olarak belirlenmesi durumunda, çalışan işçilere ayrıca hafta tatili ve genel tatil ücreti ödenmediği gibi, ayın günlerinin 28, 29, 31 gibi farklılık göstermesi halinde de ödenecek ücret tutarı farklılık göstermemekte ve 30 günlük ücret ödenmesi gerekir. Ayrıca maktu/kesin aylık, işçi ücretinin ayda bir ödenmesi yanında bu süreçte hastalık vb. gibi geçici iş göremezlik halleri yaşansa bile (yani iş görülmese dahi) işçi ücretinin tam olarak ödeneceğini de anlatır. Başka bir ifade ile; ücreti maktu olarak belirlenmiş olan işçilerin 4857 sayılı Kanunun 49’uncu maddesi hükmüne göre hasta, izinli veya başka nedenlerle mazeretli olmaları durumunda bile aylıklarının tam olarak ödeneceği hususunda duraksamaya yer yoktur.

4857 sayılı Kanunun “geçici iş göremezlik” başlıklı 48’inci maddesinin ikinci fıkrası hükmüne göre; hastalık nedeni ile çalışılmayan günlerde SGK tarafından ödenen geçici iş göremezlik ödeneği aylık ücretli işçilerin ücretlerinden mahsup edilir.

4857 sayılı Kanunun “ücret şekillerine göre tatil ücreti” başlıklı 49’uncu maddesinin dördüncü fıkrasına göre; hasta, izinli veya sair sebeplerle mazeretli olduğu hallerde dahi aylığı tam olarak ödenen aylık ücretli işçilere 46, 47 ve 48 inci maddenin birinci fıkrası hükümleri uygulanmaz. Ancak bunlardan ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışanlara ayrıca çalıştığı her gün için bir günlük ücreti ödenir.