Özdem SATICI TOPRAK

I- GİRİŞ

Limited şirket, bir veya daha çok gerçek veya tüzel kişi tarafından bir ticaret unvanı altında kurulan esas sermayesi belirli olan ve bu sermaye esas sermaye paylarının toplamından oluşan şirket türüdür. Hali hazırda ülkemizde yaklaşık 980.000 limited şirket faaliyet göstermektedir.(1) Diğer ticaret şirketlerinde olduğu gibi limited şirketlerde de şirketin ayrı bir tüzel kişiliği olması nedeniyle şirkete ait borçlar ile şirket ortaklarının kişisel borçları birbirinden farklıdır. Bununla birlikte, şirket ortaklarının şirket nezdinde muhtelif mali hakları olması nedeniyle, ortakların kişisel alacaklılarının borçlarına karşılık söz konusu haklarla ilgili taleplerde bulunmaları mümkündür. Ticaret şirketlerinin kişisel alacaklılarının şirketten talep edebilecekleri unsurlarla ilgili hususlar 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 133. Maddesinde düzenlenmiştir.

II- KİŞİSEL ALACAKLILARIN HACZİNİ İSTEYEBİLECEKLERİ UNSURLAR

II.1.Ortağın Payının Haczi

Limited şirketlerde ortağın kişisel alacaklısı tarafından ortağa ait payın haczedilmesi mümkündür. Zira, 6102 sayılı Kanun’da sermaye şirketlerinde alacaklıların, alacaklarını, borçlularına ait olan, senede bağlanmış veya bağlanmamış paylarından alabilme ve bunun için haciz yaptırabilme yetkisini haiz oldukları düzenlenmiştir. (TTK Md.133/2) Senetli yahut senetsiz şirket paylarının haczi İcra İflas Kanun’nda da düzenlenmiştir. (İİK Md.88/1, 89/1) Ancak, limited şirketlerde nama yazılı pay senetleri birer ispat aracı olmaktan öte anlam taşımadığından dolayı bu şirketlerdeki senetli payların İcra İflas Kanunu’nun 89. Maddesinde düzenlenen anonim şirketlerdeki senetli paylar gibi hacze konu olamayacağı düşünülmektedir. (TTK Md.593/2) Dolayısıyla, bir sermaye şirketi olan(2) limited şirketlerde ortağa ait senetli yahut senetsiz paylar haciz yoluyla ortağın kişisel alacaklısı tarafından takip edilebilecek; bu amaçla şirkete haciz ihbarnamesi gönderilmesi suretiyle pay İcra İflas Kanunu’nun 88. Maddesi kapsamında haczettirilebilecektir. (İİK Md.94/1) Bu bağlamda, limited şirkette borçlu ortağın esas sermaye payı, senede bağlı olsa da olmasa da, anonim şirket çıplak payı gibi ya şirket merkezine gidip haczin pay defterine işlenmesi ya da şirkete haciz ihbarnamesi tebliği yoluyla haczedilebilecektir.(3)

II.2.Haczi İstenebilecek Diğer Mali Unsurlar

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 133. Maddesi 2. Fıkrasından hareketle söz konusu unsurlar, ortağa düşen kâr payı, tasfiye payı ile ortağın şirketten olan ücret, rüçhan hakkı, hazırlık devresi faizi gibi diğer alacaklar şeklinde karşımıza çıkmaktadır. (TTK md.133/2)

II.2.1.Kâr Payının Haczi