Kadir AYDIN

1.GİRİŞ

Ticari hayatın devamı sırasında şirketler bazen belirlemiş oldukları hedefleri tek başına gerçekleştirememekte ve hedeflerine ulaşmak için başka şirketlerle güçlerini birleştirme yoluna gitmektedirler. Böylelikle birden fazla şirket bir araya gelerek ekonomik ve teknik kaynaklar en etkili bir biçimde kullanılabilmektedir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 136. maddesinde iki çeşit birleşmenin olduğu belirtilmiştir. Bunlardan birincisi, bir şirketin diğerini devralması şeklinde gerçekleşen devralma şeklinde birleşme, ikincisi ise yeni bir şirket bünyesinde bir araya gelme şeklinde gerçekleşen yeni kuruluş şeklinde birleşmedir. 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 19. maddesinin birinci ve ikinci fıkrasında da birleşmenin özel bir türü olan kurumların devri müessesi düzenlenmiştir. Yine aynı maddede belirtilen şartlara uygun olarak gerçekleştirilen birleşmelerin devir hükmünde olacağı belirtilmiştir.

5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 9. maddesinde kurumlar vergisi mükelleflerinin faaliyetleri sonucunda geçmiş dönemlerde ortaya çıkan zararların mahsubu düzenlenmiştir. Adı geçen maddede mükelleflerin kurumlar vergisi matrahını tespit ederken, kurumlar vergisi beyannamesinde her yıla ilişkin geçmiş yıl zararlarının ayrı ayrı gösterilmesi şartıyla geçmiş beş yıla ait geçmiş yılların zararının indirim konusu yapılabileceği belirtilmiştir. Ayrıca bu maddede devir halinde, devralan kurumların devir aldıkları kurumların bünyelerinde oluşan geçmiş yıl zararlarını kanun maddesinde belirtilen şartları sağlamaları halinde indirim konusu yapabilecekleri hüküm altına alınmıştır.

Bu çalışmamızda 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu’nu kapsamında gerçekleştirilen devir işlemleri sonucunda, devralan kurumların geçmiş yıl zararlarının hangi şartlarda indirim konusu yapabileceği değerlendirilecektir.

2. KURUMLAR VERGİSİ KANUNUNA GÖRE DEVİR

2.1. DEVİR

5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 19. maddesinin birinci ve ikinci fıkrasında birleşmenin özel bir türü olan kurumların devri müessesi düzenlenmiştir. Söz konusu bu madde çerçevesinde tam mükellef kurumlar arasında kayıtlı değerler üzerinden ve kül halinde devralma suretiyle gerçekleştirilen işlemler devir olarak nitelendirilmektedir.

Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 19. maddesinin birinci fıkrasının a ve b bendine göre aşağıdaki şartlar dahilinde gerçekleşen birleşmeler devir hükmündedir.