Onur ŞAHİN

1. GİRİŞ

Kurumlar Vergisi, kurum kazançları üzerinden alınan bir vergi türüdür. 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun (KVK) 1’nci maddesinde kurumlar vergisi mükelleflerinin kimler olduğu belirlenmiştir. KVK’nın 6 ncı maddesinde kurumlar vergisinin, mükelleflerin bir hesap dönemi içinde elde ettikleri safi kurum kazancı üzerinden hesaplanacağı ve safi kurum kazancının tespitinde Gelir Vergisi Kanununun ticari kazanç hakkındaki hükümlerinin uygulanacağı hükme bağlanmıştır.

Söz konusu Kanunun “Beyan esası” başlıklı 14’üncü maddesinde; kurumlar vergisinin, mükellefin veya vergi sorumlusunun beyanı üzerine tarh olunacağı belirtilmektedir. Kurumlar vergisi mükellefleri, bir hesap dönemi içinde elde etmiş oldukları kurum kazancı üzerinden kurumlar vergisi ödemekle yükümlüdürler.

Kurumlar vergisi beyannamesi hesap dönemini takip eden dördüncü ayın son günü akşamına kadar bağlı olunan vergi dairesine elektronik ortamda verilir ve ödenmesi gereken vergi aynı ayın sonuna kadar ödenir. Ancak, 115 No.lu Vergi Usul Kanunu Sirküleri ile kurumlar vergisi beyannamesinin verilme ve ödeme zamanı 1-30 Nisan tarihleri olarak belirlenmiştir.

Kurum kazancı, gelir vergisinin konusuna giren gelir unsurlarından oluşur. Kurumlar vergisi, kurum kazancı üzerinden % 20 oranında alınır. Ancak, KVK’na eklenen geçici bir madde ile 2018, 2019 ve 2020 yılları için (özel hesap dönemi tayin edilen kurumlar için ilgili yıl içinde başlayan hesap dönemlerine) kurumlar vergisi ve geçici vergi oranları % 22 olarak belirlenmiştir.

Bu yazıda, kurumlar vergisi beyanına yönelik genel bilgilerin yanında, kurumlar vergisi beyannamesi verilirken özellik arz eden durumlar (iflas halindeki kurumların beyanname verme yükümlülüğünün kimde olacağı, kooperatif gelirlerinin sadece taşınmaz kira gelirlerinden ve mevduat faizlerinden oluşması halinde kurumlar vergisi beyannamesinin verilip verilmeyeceği ile devir, bölünme ve hisse değişimi gibi hallerde beyannamenin nasıl verileceği) hakkında birtakım açıklayıcı bilgilere yer verilecektir.

2. KURUMLAR VERGİSİ BEYANI HAKKINDA GENEL AÇIKLAMALAR

Her mükellef vergiye tabi kazancının tamamı için bir beyanname verecektir. Mükelleflerin şubeleri, ajanlıkları, alım-satım büro ve mağazaları, imalathaneleri veyahut kendilerine doğrudan doğruya bağlı sair işyerleri için bağımsız muhasebeleri ve ayrılmış sermayeleri olsa dahi ayrı beyanname verilmesi söz konusu olmayacaktır.

Ancak, tüzel kişiliği bulunmayan iktisadi kamu kuruluşları ile dernek veya vakıflara ait tüzel kişiliği bulunmayan iktisadi işletmelerin her biri için bunların bağlı oldukları kamu tüzel kişileri ile dernek veya vakıflar tarafından ayrı beyanname verilmesi gerekecektir. Bu nedenle, söz konusu kuruluşlara ait iktisadi işletmelerin her biri için ayrı kurumlar vergisi mükellefiyeti tesis ettirilecektir.