Orhan KOTAN

Giriş

Kısa çalışma kavramı ilk olarak 4857 sayılı Kanunun 65. Maddesi ile Türk Hukukuna girmiştir. Uygulamada yaşanan bazı sıkıntılar sebebiyle düzenleme İş Kanunu kapsamından çıkarılarak 4447 Sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu kapsamına Ek 2 maddesi olarak dahil edilmiştir. Böylece kısa çalışmanın Basın İş ve Deniz İş Kanunu kapsamında çalışan işçiler için de uygulanabilir hale gelmesi sağlanmıştır.

Kısaca kısa çalışma, genel ekonomik kriz, sektörel ve bölgesel kriz ile zorlayıcı sebeplerin varlığı halinde çalışma süresinin azaltılması veyahut işin tamamen çalışmanın durdurulması olarak tanımlanabilir.

Bu çalışmamızda dünyayı kasıp kavuran coronavirüs salgınında Türkiye’de faaliyet gösteren firmalar/işyerleri kısa çalışma ödeneğinden faydalanabilirler mi? Şartlar esnekleştirildi mi? Bu soruların cevabını bulmaya çalışacağız.

Kavram Olarak “Kısa Çalışma”

09.11.2018 tarih ve 30590 sayılı Resmi Gazetede Yayımlanarak yürürlüğe giren “Kısa Çalışma ve Kısa Çalışma Ödeneği Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelikte Kısa Çalışma: “Üç ayı geçmemek üzere (Ek: RG- 09.11.2018-30590) 4447 sayılı Kanunun Ek 2 nci maddesinde sayılan gerekçelerle; işyerinde uygulanan çalışma süresinin, işyerinin tamamında veya bir bölümünde geçici olarak en az üçte bir oranında azaltılmasını veya süreklilik koşulu aranmaksızın en az dört hafta süreyle faaliyetin tamamen veya kısmen durdurulması” şeklinde tanımlanmıştır.

Kısa çalışma, kısa süreli olarak geçici işlerde çalışmayla ilgisi yoktur. Hemen belirtelim ki, kısa çalışmayı “kısmi çalışma” ile karıştırmamak lazımdır.

Kısa Çalışma Uygulaması süresi ne kadardır?

Genel ekonomik, sektörel, bölgesel kriz veya zorlayıcı sebeplerle işyerindeki haftalık çalışma sürelerinin geçici olarak en az üçte bir oranında azaltılması veya süreklilik koşulu aranmaksızın işyerinde faaliyetin tamamen veya kısmen en az dört hafta süreyle durdurulması hallerinde, işyerinde üç ayı aşmamak üzere (Cumhurbaşkanı kararı ile 6 aya kadar uzatılabilir.) sigortalılara çalışamadıkları dönem için gelir desteği sağlayan bir uygulamadır.

Dünyayı kasıp kavuran coronavirüs salgınında Türkiye’de faaliyet gösteren firmalar aşağıda belirttiğimiz şartları sağlamaları halinde kısa çalışma ödeneğinden faydalanabilirler.

Kısa Çalışma kapsamında işçilere ve işverene hangi imkânlar sağlanır?