Cihan TEKİN

1. GİRİŞ

Mükelleflerin vergi muamelelerine ilişkin ödevleri süreleri içinde yerine getirmeleri gerekmektedir. Aksi halde vergi cezaları ile karşı karşıya kalabileceklerdir. Ancak mükellefin ya da meslek mensuplarının özel durumundan dolayı beyanname ve bildirimlerin kanuni süresi içerisinde verilememesi söz konusu olabilmektedir.

Çin Halk Cumhuriyeti’nin Vuhan kentinde ortaya çıkan ve birçok ülkeye yayılan Korona Virüs salgınından ve bu kapsamda alınan tedbirlerden doğrudan etkilenen mükelleflerin 213 sayılı Vergi Usul Kanununun mücbir sebep hükümlerinden faydalandırılmasına yönelik 518 Sıra No lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği yayınlanmıştır.

Bu makalemizde mücbir sebep kavramına ve Korona Virüsün yarattığı mücbir sebep durumlarının vergisel yönü ele alınacaktır.

2. MÜCBİR SEBEP

213 Sayılı Vergi Usul Kanunun 13. maddesine göre mücbir sebepler şunlardır:

1. Vergi ödevlerinden her hangi birinin yerine getirilmesine engel olacak derecede ağır kaza, ağır hastalık ve tutukluluk;

2. Vergi ödevlerinin yerine getirilmesine engel olacak yangın, yer sarsıntısı ve su basması gibi afetler;

3. Kişinin iradesi dışında vukua gelen mecburi gaybubetler;

4. Sahibinin iradesi dışındaki sebepler dolayısıyla defter ve vesikalarının elinden çıkmış bulunması gibi hallerdir.

Vergi muamelelerinde süreler vergi kanunları ile belli edilir.

213 sayılı Vergi Usul Kanununun 15 inci maddesine göre 13 üncü maddede yazılı mücbir sebeplerden her hangi birinin bulunması halinde bu sebep ortadan kalkıncaya kadar süreler işlemez. Bu takdirde tarh zaman aşımı işlemeyen süreler kadar uzar.

Bu hükmün uygulanması için mücbir sebebin malûm olması veya ilgililer tarafından ispat veya tevsik edilmesi lâzımdır.

Öte yandan Maliye Bakanlığı, mücbir sebep sayılan haller nedeniyle; bölge, il, ilçe, mahal veya afete maruz kalanlar itibarıyla mücbir sebep hali ilân etmeye ve bu sürede vergi ödevlerinden yerine getirilemeyecek olanları tespit etmeye yetkilidir. Bu yetki vergi türleri ve işyerleri itibarıyla; beyannamelerin toplulaştırılması, yeni beyanname verme süreleri belirlenmesi ve beyanname verme zorunluluğunun kaldırılması şeklinde de kullanılabilir.

3. KORONA VİRÜSÜN MÜCBİR SEBEBE ETKİSİ