Cumhur Sinan ÖZDEMİR

GİRİŞ

İnsanlarda ve hayvanlarda hastalığa yol açabilen ve birçok türü bulunan virüslere Koronavirüs denilmektedir. Dünyayı etkileyen bir sağlık sorunu haline gelmiş bulunan Koronavirüs (Covid-19) salgını Ülkemizi de ekonomik ve sosyal açıdan derin şekilde etkilemektedir. İşverenlerin, Koronavirüs (Covid-19) salgını sonucu üretimde yaşanan kayıplarını kısmen de olsa telafi edebilme ve işçilik maliyetlerini kısmen de olsa azaltma imkanı veren uygulamalardan birisi de kısa çalışma uygulamasıdır. Alınan tedbirler kapsamında kısa çalışma ödeneği uygulamasında koronavirüs “dışsal etkilerden kaynaklanan dönemsel durumlardan ileri gelen zorlayıcı sebep” kabul edilmiş, işçinin kısa çalışma ödeneğinden yararlanabilmesi için aranan prim günü ve hizmet akdine tabi olma süreleri indirilmiştir.

KISA ÇALIŞMA UYGULAMASI

Kısa çalışma uygulaması; Genel ekonomik, sektörel, bölgesel kriz veya zorlayıcı sebeplerle işyerindeki haftalık çalışma sürelerinin geçici olarak en az üçte bir oranında azaltılması veya süreklilik koşulu aranmaksızın işyerinde faaliyetin tamamen veya kısmen en az dört hafta süreyle durdurulması hallerinde, işyerinde üç ayı aşmamak üzere sigortalılara çalışamadıkları dönem için gelir desteği sağlayan bir uygulamadır. Kısa Çalışma ve Kısa Çalışma Ödeneği Hakkındaki Yönetmelik gereği salgın hastalık zorlayıcı nedenler arasında sayılmıştır. Koronavirüs (Covid-19) dünyayı tehdit eden bir salgın hastalık olduğundan bu kapsamdadır.

Kısa Çalışma Ödeneği

Genel ekonomik, sektörel veya bölgesel kriz ile zorlayıcı sebeplerle işyerinde uygulanan haftalık çalışma sürelerinin, işyerinin tamamında veya bir bölümünde geçici olarak en az üçte bir oranında azaltılması veya süreklilik koşulu aranmaksızın en az dört hafta süreyle işyerindeki faaliyetin tamamen veya kısmen durdurulması kısa çalışma; kısa çalışma döneminde işyerinde uygulanan haftalık çalışma süresini tamamlayacak şekilde çalışılmayan süreler için işçiye yapılan ödemeye kısa çalışma ödeneği denir. Kısa çalışma ödeneğinin süresi, üç ayı aşmamak kaydıyla kısa çalışma süresi kadardır. Üç aylık süre, Cumhurbaşkanı kararıyla altı aya kadar uzatılabilir.

Kısa Çalışma Uygulamasından Yararlanmanın Şartları

Koronavirüs (Covid-19) kaynaklı kısa çalışma ödeneğinden yararlanabilmek için işyerinin salgından olumsuz etkilenmiş, Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı İş Müfettişlerince uygunluk tespitinin yapılmış olması gerekir. Ancak, 17.04.2020 tarihli, 31102 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 7244 sayılı “Yeni Koronavirüs (Covid-19) Salgının Ekonomik ve Sosyal Hayata Etkilerinin Azaltılması Hakkında Kanun ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun”un8’inci maddesi ile 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu’na eklenen geçici 25’inci madde hükmü gereği; Yeni koronavirüs (Covid-19) sebebiyle işverenlerin yaptıkları zorlayıcı sebep gerekçeli kısa çalışma başvuruları için, uygunluk tespitinin tamamlanması beklenmeksizin, işverenlerin beyanı doğrultusunda kısa çalışma ödemesi gerçekleştirilecektir. İçişleri Bakanlığı tarafından geçici olarak kapatılan (Restoran, Lokanta, Berber, Kuaför vb.) işyerleri için yapılacak uygunluk tespiti incelemelerinde, işyerlerinin sadece bu kapsamda olup olmadığına ilişkin belgeler (vergi levhası, mesleki faaliyet belgesi, esnaf oda belgesi, işyeri açma ve çalışma ruhsat vb.) yeterli kabul edilmektedir.