Ufuk ÜNLÜ

1. Giriş

Kısa çalışma ödeneği genel ekonomik, sektörel, bölgesel kriz veya zorlayıcı sebeplerle işyerindeki haftalık çalışma sürelerinin geçici olarak en az üçte bir oranında azaltılması veya süreklilik koşulu aranmaksızın işyerinde faaliyetin tamamen veya kısmen en az dört hafta süreyle durdurulması hallerinde, işyerinde üç ayı aşmamak üzere sigortalılara çalışamadıkları dönem için gelir desteği sağlayan bir uygulamadır. 26 Mart 2020 tarihinden itibaren ilk olarak verilmeye başlanan kısa çalışma ödeneği, koronavirüsle mücadele kapsamında alınacak ekonomik tedbirlerden birisi olarak işleme alınmıştı. 01.12.2020 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan Cumhurbaşkanı Kararı ile Covid-19 nedeniyle dışsal etkilerden kaynaklanan dönemsel durumlar kapsamındaki zorlayıcı sebep gerekçesiyle kısa çalışma uygulanan işyerleri için daha öncesinde 30 Haziran 2020 olarak açıklanan kısa çalışma ödeneği başvuru süresinin 31 Aralık 2020’ye kadar uzatılmasına karar verildi. Böylelikle Cumhurbaşkanlığı Kararıyla 30 Haziran öncesi başvuruda bulunmayan işyerlerinin de başvuru yapabilmeleri sağlanmış oldu.

Bu çalışmada kısa çalışma ödeneğinden faydalanılması kapsamında personel maaşlarının bir kısmının işverence bir kısmının ise devlet tarafından ödenmesi neticesinde gelir vergisinden istisna olan kısa çalışma ödeneğinde asgari geçim indirimi uygulaması hakkında bilgi verilecektir.

2. Kısa Çalışma Ödeneği

İşyerindeki çalışma sürelerinin geçici olarak azaltılması veya durdurulması hallerinde, üç ayı aşmamak üzere sigortalılara çalışamadıkları dönem için gelir desteği sağlayan bir uygulama olan kısa çalışma ödeneği, özellikle koronovirüs salgını döneminde çalışma hayatına destek olmak amacıyla uygulanmaktadır.

İşyerinde kısa çalışma uygulanabilmesi için; işverenin; genel ekonomik, sektörel, bölgesel kriz veya zorlayıcı sebeplerle işyerindeki çalışma süresinin önemli ölçüde azaldığı veya durduğu yönünde İŞKUR’a başvuruda bulunması ve İş Müfettişlerince yapılan uygunluk tespiti sonucu işyerinin bu durumlardan etkilendiğinin tespit edilmesi gerekmektedir. Kısa çalışma uygulaması bakımından “Zorlayıcı Sebepler” İşverenin kendi sevk ve idaresinden kaynaklanmayan, önceden kestirilemeyen, bunun sonucu olarak bertaraf edilmesine imkân bulunmayan, geçici olarak çalışma süresinin azaltılması veya faaliyetin tamamen veya kısmen durdurulması ile sonuçlanan dışsal etkilerden kaynaklanan dönemsel durumları ya da deprem, yangın, su baskını, heyelan, salgın hastalık, seferberlik gibi durumlardır.