İsmail ŞENTÜRK

GİRİŞ
İş işletmesi çalışanları ve yasal anneler hakları açısından sahip oldukları değerlerle karşı karşıya gelebilmektedirler. Ve bu karşı karşıya gelişlerinde de yüzde 90 oranında işçinin mali hakları konusunda uzlaşmazlıklar konusunda gerçekleşmektedir.
Kıdem tazminatı işçi açısından işsiz kalması durumunda yeni bir iş bulana kadarki süreç içersinde bir mali garanti varken; Müşteri açısından da işçiyi işten çıkarmaktan vazgeçirici bir maliyettir.
Ekonomik kriz zamanlarında genellikle ortaya çıkan eski talep edilmeyen kıdem tazminat taleplerinde zamanaşımı konusu makalemizin içeriğinin düzenlenmesine bağlıdır.
KIDEM TAZMİNATI NEDİR? HANGİ HALLERDE ÖDENİR?
Çalışma işçiliği işçi ile işçi arasında en çok nüfuslu sorunlardan bir tanesi de kıdem tazminatının içindekilerle bağlantılı. Söz konusu durumla ilgili olarak mahkemelerde açılmış birçok dava bulunmaktadır.
İşçilerin kıdem tazminatlarını hangi hallerde alabilecekleri 1475 sayılı İş Kanunu'nun 14. maddesinde sıralanmıştır. Söz konusu Kanuna göre işçinin kıdem tazminatına hak kazanma koşulları bileşenleri:
1.1. 4857 Sayılı İş Kanunu Kapsamında Olma Koşulu
Kıdem tazminatına hak kazanmak için gerekli ilk hüküm, “hizmet akdine dayalı çalışma”, yani “işçi” olmadır. Ancak, kıdem tazminatını işçi alacak; İş Kanunu'nun 4. maddesinde Kanun kapsamı dışında “iş” ve “işyerleri” dışında kalan işyerlerinde çalışması gerekmektedir. Zira söz konusu işyerleri hakkında 4857 sayılı İş Kanunu hükümleri uygulanmamaktadır.
1.2. İşçinin İşverenin Bir veya Daha Fazla İşyerinde Bir Süre Çalışmış Olması
Kıdem tazminatına hak kazanabilmek için en az bir yıllık sürenin doldurulması hastalarının. İşçinin aynı işyerinde fasılalarla veya aynı işverene ait farklı işyerinde çalıştığı toplam sürelere göre kıdem tazminatı alması gerekir. Bir yıllık süre fiilen çalışılan süre değil, Kanunun bakışında de görüldüğü gibi, işçilerin istirahat, izin ve diğerleri gibi hizmet akdinin açıkta kaldığı bütün davayı da içerir. Yani işçilerinin gözetimi günleri yanında, hizmet süresinin sürmesine yaklaşmadığı süreler de göz önünde görüş. Yalnız buradaki sürelerin değerlendirilmesinde 4857 sayılı Kanun'un 55. maddesinde belirtilen “Yıllık izin belgesinde çalışılmış gibi sayılan haller” göz önünde görevli. Ayrıca kıdem tazminatına hak kazanan işçiye işe başladığı tarihten itibaren iş sözleşmesinin devamı süresi boyunca her geçen tam yıl için müşterice 30 günlük yolcu kıdem tazminatı ödenir. Kıdemi bir koleksiyonu fazla olan kullanıma verilecek kıdem tazminatı toplamda ise, kıdem süresinin uzunluğu ile sonuçları olarak artar.
1.3. İş Sözleşmesinin Belli Sebeplerle Sona Ermesi