Firuzan TIĞLI

Firmalar faaliyetleri gereği sattıkları ürünleri depolamak amacıyla başka firmalara ait depoları kiralamakta ve bu işlem için kira sözleşmesi düzenlemektedirler. Ancak son zamanlarda bazı depo sahibi firmaların mali yetersizliğe düşmeleri sonucu devlet tarafından kayyum atandıkları görülmektedir.

Kira ödemesi yapan firma kira bedeli karşılığında fatura düzenlenmesini istemekte ise de kayyum atandıktan sonra firmalar fatura düzenlememektedir. Ödeme yapan firmalar kira bedeli ile ortak gider bedelini kayyum kontrolündeki firma hesabına yatırmalarına karşılık fatura alamamakta olmaları karşılığında Katma Değer Vergisi Kanunu yönünden yükümlülüklerinin neler olacağı, stopaj hesaplanıp hesaplanmayacağı, kira ve ortak gider bedellerinin gider yazılıp yazılmayacağı, sözü edilen ödemelerin Ba formunda bildirilip bildirilmeyeceği aşağıda açıklanmaya çalışılacaktır.

5520 SAYILI KURUMLAR VERGİSİ KANUNU UYGULAMASI:

5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 6 ncı maddesinde, safi kurum kazancının tespitinde Gelir Vergisi Kanununun ticari kazanç hakkındaki hükümlerinin uygulanacağı hükme bağlanmıştır.

193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 40 ıncı maddesinde ise, safi kazancın tespit edilmesi sırasında indirilecek giderler sayılmış olup, maddenin (1) numaralı bendi ile ticari kazancın elde edilmesi ve idame ettirilmesi için yapılan genel giderlerin safi kazancın tespitinde indirim konusu yapılacağı hükme bağlanmıştır. Ayrıca, ticari kazancın tespitinde tahakkuk esası geçerli olup, bir giderin safı kazancın tespitinde indirim konusu yapılabilmesi için mahiyet ve tutar itibariyle kesinleşmiş olması, kazancın elde edilmesi ve idamesi arasında bir illiyet bağının bulunması, kazancın elde edilmesine yönelik olması, bu giderlerin tevsik edici belgelere dayanması ve yasal kayıtlarda izlenmesi, karşılığında gayri maddi bir kıymet iktisap edilmemiş olması ve maliyete dahil edilecek giderlerden olmaması gerekir.

Diğer taraftan, 3/4/2007 tarih ve 26482 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 1 Seri No.lu Kurumlar Vergisi Genel Tebliğinin "Diğer Kurumlar Vergisi Mükelleflerine Ait Taşınmazların Kiralanması Karşılığında Yapılan Kira Ödemeleri" başlıklı (15.3.2.3.) bölümünde; "Kurumlar Vergisi Kanununun 1 inci maddesinde sayılan kurumlar vergisi mükelleflerine (kooperatifler hariç) ait taşınmazların kiralanması karşılığında bunlara yapılan kira ödemelerinden vergi kesintisi yapılmayacaktır. Bu kurumların elde ettikleri kira gelirleri ilgili hesap dönemine ait kurumlar vergisi beyannamesi ile beyan edilecektir. ….." açıklamalarına yer verilmiştir.

Kanun hükümleri ve tebliğ açıklamalarına göre, depo kiralaması karşılığı yapılan ödemelerin tevsik edilmesi şartıyla kurum kazancının tespitinde indirim konusu yapılabilir. Söz konusu ödemeler üzerinden tevkifat yapılmasına da gerek yoktur.

3065 SAYILI KATMA DEĞER VERGİSİ KANUNU UYGULAMASI