Ahmet ARSLAN

Bilindiği üzere, damga vergisi 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu’nda kağıt olarak ifade edilen belgeler üzerinden alınmaktadır.

Damga vergisine tabi kağıtlar Kanuna ekli (1) sayılı tabloda, vergiden istisna edilen kağıtlar ise Kanuna ekli (2) sayılı tabloda yer almaktadır.

Kamulaştırma işlemlerinde gerek kamulaştırma kararına ve kamulaştırma bedellerinin ödenmesine ilişkin olarak belge (kağıt) düzenlendiğinden söz konusu belgelerin damga vergisi karşısındaki durumunun irdelenmesine ihtiyaç bulunmaktadır.

Bu çalışmamızda kamu idareleri tarafından alınanc ilgili mevzuat hükümleri ve emsal özelge ışığında irdelenecektir.

1. İlgili Yasal Düzenlemeler

2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu Devlet ve kamu tüzelkişilerince kamulaştırılmasında yapılacak işlemlerini kapsamaktadır.

Kanunda yer alan Devlet kavramı genel bütçeli kamu idarelerini (Hazine) ifade etmektedir. Kanun sadece genel bütçeli kamu idarelerini değil, diğer kamu tüzel kişilerini de kapsamaktadır.

Bununla birlikte, damga vergisi açısından “kamu tüzel kişileri” kavramı “resmi daire” kavramından farklılık arz etmektedir. Zira, 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu’nun 8’inci maddesine göre bu Kanunda yazılı resmi daireden maksat genel ve özel bütçeli idarelerle, il özel idareleri, belediyeler ve köylerdir. Aynı kanun maddesinde, resmi dairelere bağlı olup ayrı tüzel kişiliği bulunan iktisadi işletmelerin resmi daire sayılmayacağı belirtilmiştir.

Dolayısıyla, Damga Vergisi açısından “kamu tüzel kişiliği” kavramı “resmi daire” kavramından çok daha geniş kapsamlı bulunmaktadır. Örneğin, ASKİ, İSKİ, İETT, EGO, ESHOT gibi belediye bağlı idareleri ile mahalli idare birlikleri ve kalkınma ajansları damga vergisi açısından resmi daire mahiyetinde olmayıp kamu tüzel kişisi mahiyetindedir.

Bu bağlamda, Damga Vergisi Kanununda bazı kağıtlara ilişkin olarak “resmi daire” kavramı bazılarında ise “kamu tüzel kişileri” kavramı kullanılmaktadır.