Av. Necati TORUN 

Kamu İhale Kurumu’nun 2016 yılı istatistiklerine göre geçtiğimiz yıl içerisinde 130 milyar TL’lik kamu alımı gerçekleşmiştir.1 Ekonomimiz açısından önemli büyüklüğe ulaşan kamu alımları piyasanın düzenlendiği mevzuat 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’dur. İdarelerimiz bu kanun uyarınca ihtiyaçlarını tedarik için ihaleye çıkmakta ve isteklilerimizde bu Kanun düzenlemeleri doğrultusunda tekliflerini hazırlamakta ve ihale komisyonlarınca değerlendirilmektedirler.

Ancak gerek ihale sürecinde gerekse de ihaleyi kazanan firmaların hakediş sürecinde düzenlenen bir takım kağıtlar nedeniyle damga vergisi doğabilmektedir. İşte bu makalemizde ihale sürecinde başından sonuna kadar doğan damga vergileri hakkında gerekli temel bilgilere yer verilecektir.

1. İHALE SÜRECİ İÇERİSİNDE DOĞAN DAMGA VERGİSİ (İHALE KARAR PULU)

Damga vergisi, 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu’nda düzenlenmiş olup konusu Kanunun 1’inci maddesinde şu şekilde tarif edilmiştir: “Bu Kanuna ekli (1) sayılı tabloda yazılı kağıtlar Damga Vergisine tabidir. Bu kanundaki kağıtlar terimi, yazılıp imzalamak veya imza yerine geçen bir işaret konmak suretiyle düzenlenen ve herhangi bir hususu ispat veya belli etmek için ibraz edilebilecek olan belgeler ile elektronik imza kullanılmak suretiyle manyetik ortamda ve elektronik veri şeklinde oluşturulan belgeleri ifade eder.”

Kanunun ‘Mükellef’ başlıklı 3’üncü maddesinde : “Damga Vergisinin mükellefi kağıtları imza edenlerdir. Resmi dairelerle kişiler arasındaki işlemlere ait kağıtların Damga Vergisini kişiler öder.” Düzenlemesi yer almaktadır.

Resmi Dairenin Tarifi ise Kanunun ‘Resmi Daire ‘ başlıklı 8’inci maddesinde düzenlenmiştir; “Bu kanunda yazılı resmi daireden maksat, genel ve özel bütçeli idarelerle, il özel idareleri, belediyeler ve köylerdir.

Bu dairelere bağlı olup ayrı tüzel kişiliği bulunan iktisadi işletmeler resmi daire sayılmaz.”

Şüphesiz kamu sektöründe damga vergisi kesintilerinin en yoğun olarak gerçekleştiği uygulamaların başında da kamu ihaleleri gelmektedir. Yazımızın konusunu kamu ihalelerinde gerçekleştirilen damga vergisi kesintileri ve bu kesintilerin hukuki dayanakları teşkil edecektir.

Kamu ihalelerinin kuralları 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nda yer almakta ve bu sözleşme sonrası süreç de 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nda düzenlenmektedir. İdarenin yüklenici ile imzalamış olduğu sözleşmenin hükümlerinin süre ve meblağ açısından bir sıkıntı olmaksızın yüklenici tarafından gerçekleştirilmesi halinde aşağıdaki damga vergisi kesintileri meydana gelecektir.

1.1 İhale Kararı (Karar Pulu)ndan Kesilen Damga Vergisi