Ahmet ARSLAN

Giriş

Kamu idareleri bütçe ve idari yapısı itibariyle birbirlerinden farklılık arz etmektedir. Bazı kamu idareleri merkezi yönetim kapsamında iken diğerleri mahalli idare kapsamındadır. Merkezi yönetim kapsamında bakanlıklar ve taşra teşkilatı gibi devlet kurumları bulunduğu gibi üniversite vb. özerk statüde kamu idareleri de bulunmaktadır. Aynı şekilde, mahalli idareler kapsamında belediyeler (il, ilçe, belde, büyükşehir) bulunduğu gibi il özel idareleri ve mahalli idare birlikleri de bulunmaktadır.

Bazı kamu personeli eş zamanlı olarak veya farklı dönemlerde farklı kamu idarelerinde görev almakta ve her birinden ayrı ücret almaktadır. Personelin her bir kamu idaresinden aldığı ücret ayrı ayrı o kamu idaresince gelir vergisi tevkifatına tabi tutulmakta birlikte her bir kamu idaresi farklı işveren olarak algılandığı için ücret matrahları toplanmamakta ve artan oranlı vergi tarifesi söz konusu matrah toplamına uygulanmamaktadır. Artan oranlı tarifenin bireysel olarak her bir işveren tarafından ayrı ayrı uygulanması ücretlinin menfaatine iken ücretlerin toplanarak tarifenin toplam matraha uygulanması daha fazla tutarda vergi alınmasıyla sonuçlandığı için vergi idaresinin lehinedir.

Farklı kamu kurumlarından alınan ücretlerin tek işverenden alınan ücret olup olmadığı hususu öteden beri tartışmalı olan bir konuydu. Söz konusu tartışmaya nokta koyacak düzenleme 27.05.2020 tarihinde yayımlanan 311 seri nolu Gelir Vergisi Genel Tebliği’nde yapılmış bulunmaktadır.

1.Tek İşveren-Birden Fazla İşveren Ayırımın Vergi Mevzuatı Açısından Önemi

Gelir Vergisi Kanunu’nun “Toplama yapılmayan haller” başlıklı 86’ncı maddesinin 05.12.2019 tarih ve 7194 sayılı Kanunla değişiklik yapılmadan önceki haline göre;

1- Tek işverenden alınmış ve tevkif suretiyle vergilendirilmiş ücretler

2- Birden fazla işverenden ücret almakla beraber, birden sonraki işverenden aldıkları ücretlerinin toplamı, Kanunun 103’üncü maddesinde yazılı tarifenin (gelir vergisi tarifesi) ikinci gelir diliminde yer alan tutarı aşmayan mükelleflerin, tamamı tevkif suretiyle vergilendirilmiş ücretleri

için ücret matrahlarını toplama ve beyanname verme zorunluluğu bulunmamaktaydı.

7194 sayılı Kanunla söz konusu kanun maddesinde yapılan düzenlemeyle, gelir toplamı yapılmayacak ve beyanname verilmeyecek ücretler şu şekilde düzenlemiştir:

“1- Tek işverenden alınmış ve tevkif suretiyle vergilendirilmiş gelir vergisi tarifesinin dördüncü gelir diliminde yer alan tutarı aşmayan ücretler

2- Birden fazla işverenden ücret almakla beraber, birinciden sonraki işverenden aldıkları ücretlerinin toplamı, gelir vergisi tarifesinin ikinci gelir diliminde yer alan tutarı ve birinci işverenden alınan dâhil ücret gelirleri toplamı gelir vergisi tarifesinin dördüncü gelir diliminde yer alan tutarı aşmayan mükelleflerin, tamamı tevkif suretiyle vergilendirilmiş ücretleri”

Diğer bir deyişle, 7194 sayılı Kanun ücret gelirlerinin toplanması ve beyanname vermeye ilişkin istisnayı daraltmış bulunmaktadır.

3914 sayılı Kanunda yapılan düzenleme doğrultusunda ve 310 Seri No’lu Gelir Vergisi Genel Tebliği ile yeniden değerleme oranıyla güncellenen 2020 yılı gelir vergisi tarifesi aşağıdaki şekildedir.