Mert EKŞİ

Çalışma hayatında kadın işçinin erkek işçilere göre birtakım avantajları olması muhtemeldir. Öyle ki kadının hem toplumda hem de çalışma hayatında dezavantajlı duruma getirecek birtakım nedenleri olabilir ve bunlar doğum, evlilik, çocuk bakımı gibi sırf kadınsal özelliklerinden ileri gelebilmektedir. Bu bakımdan kadının, çalışma hayatında hem korunması, çalışma hayatı sonrası toplumsal düzeyde de geçiminin sağlanabilmesi hem devletin hem de toplumun bir görevidir. Kadın işçinin çalışma hayatına devam ederken evlenmesi sonrası, belki evine ve eşine bakması ihtiyacı, evlilik sonrası hayata alışabilmesi gibi birtakım nedenlerle kanun koyucu kadını çalışma hayatını terk etmesi hasebiyle yalnız bırakmamış mülga 1475 sayılı kanunun yürürlükte olan 14. Maddesi uyarınca kıdem tazminatını alabilmesinin yolunu açmıştır. Tabi burada bazı şartların sağlanmasının yanı sıra kadının da işverene olan sadakati çerçevesinde bildirimi ile kıdem tazminatını alabilmesi yolunda çalışma hayatındaki bazı sorunlara açabilecek konulara değinmek gerekmektedir.

Yasal Düzenleme

Kadın işçinin evliliğinden itibaren 1 yıl içerisinde kendi isteğiyle işten ayrılması durumunda kıdem tazminatı alabilmesi için gereken şartları taşıyan 1475 sayılı kanunun yürürlükte bulunan 14. Maddesi şu şekildedir;

“ Madde 14 – (Değişik birinci fıkra: 29/7/1983 -2869/3 md.) Bu Kanuna tabi işçilerin hizmet akitlerinin:

…

5. (Ek: 25/8/1999 -4447/45 md.) 506 Sayılı Kanunun 60 ıncı maddesinin birinci fıkrasının (A) bendinin (a) ve (b) alt bentlerinde öngörülen yaşlar dışında kalan diğer şartları veya aynı Kanunun Geçici 81 inci maddesine göre yaşlılık aylığı bağlanması için öngörülen sigortalılık süresini ve prim ödeme gün sayısını tamamlayarak kendi istekleri ile işten ayrılmaları nedeniyle, Feshedilmesi veya kadının evlendiği tarihten itibaren bir yıl içerisinde kendi arzusu ile sona erdirmesi veya işçinin ölümü sebebiyle son bulması hallerinde işçinin işe başladığı tarihten itibaren hizmet aktinin devamı süresince her geçen tam yıl için işverence işçiye 30 günlük ücreti tutarında kıdem tazminatı ödenir. Bir yıldan artan süreler için de aynı oran üzerinden ödeme yapılır.”

Kanun koyucu görüleceği üzere kadın işçinin evliliğinden itibaren 1 yıl içerisinde kendi isteğiyle işten ayrılması durumunda kıdem tazminatı alabilecektir. Buradaki temel şart kadın işçinin en az 1 yıllık kıdeminin bulunmasıdır.

 İhtilaflı Konular ve Kadın İşçinin Kıdem Tazminatı Talebi İçin Yapması Gerekenler

1475 sayılı İş Kanununun 14. Maddesine göre kıdem tazminatına hak kazanabilmek için öncelikle İş Kanununa tabi bir işçi olmak, iş sözleşmesinin yasada öngörüldüğü gibi resmi evlenme akdine istinaden 1 yıl içinde yapılması, kıdemin en az 1 yıl olması gerekmektedir. Kadın işçinin evlenmesinden itibaren 1 yıl içinde kıdem tazminatı talep edebilmesi ise, kuşkusuz aynı zamanda kadın işçiye tanınmış düşünme ve karar verme süresidir. Gerçekten evlenen kadının hayatında bazı değişiklikler olabilir; çocuğuna daha iyi bakmak ve yetiştirmek amacıyla işinin bırakmak isteyebilir. Öyleyse kadın işçi böyle bir olayda iş sözleşmesini aynı gün, yani yılın son gününde dahi sona erdirebilmelidir ki, kıdem tazminatına hak kazanabilsin.