Mustafa ŞEN

1. Giriş

İşsizliğin azaltılması amacıyla istihdam yaratılması, devletin en önem verdiği konular arasında gelmektedir. Bu sayede ekonomik gelişimin ve büyümenin önü açılmaktadır. İşsizliğin azaltılmasında devlete düşen görev sadece kamu sektöründe istihdam yaratmak değil, uygun ortam ve imkânlar hazırlayarak özel sektörün önünü açmak ve yol gösterici olmaktır. Bu anlamda hayata geçirilen istihdam teşviki düzenlemeleri sayesinde işsizliğin azaltılması konusunda önemli mesafeler kat edilmiştir. Zira teşvikler, birçok ülke tarafından istihdam yaratmak amacıyla uygulanan en önemli politikalardan biridir.

Bu çerçevede uygulanan ve 2020 yılı Aralık ayında uygulanması bitecek olan, 4447 sayılı Kanunun geçici 10, 19 ve21’inci maddeleri kapsamındaki teşviklerin uygulanma süresi 02.12.2020 tarih ve 31322 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Cumhurbaşkanı Kararı ile 31.12.2022 tarihine kadar uzatılmıştır. Bu çalışmada, uygulanma süresi uzatılan ilave istihdam teşviki, kadın, genç ve mesleki yeterlilik belgesi olanların teşviki ile engelli istihdamı teşviki, 5746 sayılı kanun kapsamında sigortalı teşviki ve kültür yatırımları ve girişimlerine sigorta prim teşviki hakkında yararlanıcılar açısından faydalı bilgiler sunulacaktır.

2. İstihdam Teşvikleri

2.1. İlave İstihdam Teşviki

4447 sayılı Kanunun geçici 19 ve21’inci maddeleri kapsamında istihdamı artırmak amacıyla ilave istihdamın teşvik edilmesi düzenlemesi yapılmıştır. Bu çerçevede, kadın, engelli ve gençlere pozitif ayrımcılık yapılmak suretiyle ilave istihdam sağlayan özel sektör işverenlerine yönelik prim desteği sağlanması amaçlanmıştır.

İlave istihdam teşvikinde, bilişim sektöründe destekten yararlanacak işyerlerini belirlemeye Cumhurbaşkanı yetkilidir. Ayrıca 1.1.2018 ila 31.12.2022 tarihleri arasında 5510 sayılı Kanun kapsamına alınan işyerleri ile daha önce tescil edildiği halde ortalama sigortalı sayısının hesaplandığı yılda sigortalı çalıştırmayan işleri; 1.1.2018 tarihinden sonra ilk defa sigortalı bildiriminde bulunulan ayı takip eden üçüncü aydan itibaren 12 veya 18 ay süreyle bu destekten yararlandırılır. Bu teşvikten yararlanılan ayda aynı sigortalı için diğer sigorta primi teşvik, destek ve indirimlerinden yararlanılamaz.

a) Teşvikten yararlanacak sigortalıda aranılan şartlar:

Sigortalıların;

– İşe alındıkları aydan önceki üç ayda 10 günden fazla 5510/4-a,b,c kapsamında sigortalılıklarının bulunmaması,

– İŞKUR’a kayıtlı işsiz olması,

– 1/1/2018 ila 31/12/2022 tarihleri arasında özel sektör işverenlerince istihdam edilmeleri,

gerekmektedir.

b) İşyeri yönünden aranılan şartlar:

– Özel sektör işverenine ait olması,

– Sigortalının işe giriş tarihinden önceki takvim yılına ilişkin işe alındıkları işyerinden bildirilen aylık prim ve hizmet belgelerindeki veya muhtasar prim hizmet beyannamelerindeki ortalamaya ilave olarak çalıştırılması,

– Aylık prim ve hizmet belgelerinin yasal süresi içinde SGK’ya verilmesi,

– Tahakkuk eden sigorta primlerinin yasal süresi içinde ödenmesi,

– Yasal ödeme süresi geçmiş sigorta primi, işsizlik sigortası primi, idari para cezası ile bunlara ilişkin gecikme cezası ve gecikme zammı borçlarının bulunmaması,

– Çalıştırdığı kişileri sigortalı olarak bildirmediği veya bildirdiği sigortalıları fiilen çalıştırmadığı yönünde herhangi bir tespitin bulunmaması,

Gerekmektedir.

c) Destek Süresi: