Ahmet ARSLAN

I- Giriş:

Bilindiği gibi, 4857 sayılı İş Kanunu’nun 20. maddesine göre iş sözleşmesi feshedilen işçi, fesih bildiriminde sebep gösterilmediği veya gösterilen sebebin geçerli bir sebep olmadığı iddiası ile fesih bildiriminin tebliğ tarihinden itibaren bir ay içinde işe iade talebiyle, 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanun hükümleri uyarınca ara bulucuya, ara bulucu görüşmeleri sonucunda tarafların anlaşmaya varamaması halinde son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren iki hafta içinde iş mahkemesinde dava açma hakkına sahiptir.

İşçinin işe iade davası açması sonucunda ara bulucu görüşmeleri sonucunda anlaşmaya varılması veya mahkeme tarafından feshin geçersiz olduğuna karar verilmesi durumunda, işverenin SGK’ya vereceği Aylık Muhtasar ve Prim Hizmet Beyannamesi ile ilgili işlemlerin nasıl olacağı, bu makalenin konusu olacaktır.

II- İşe İade Davası Açabilmek İçin Gerekli Şartlar:

İşçinin iş güvencesinden yararlanabilmesi için belli şartlar vardır. Bu şartlardan birincisi, geçerli bir sebep olmadan ve haksız işten çıkarıldığını düşünen bir işçinin, işe iade davası açabilmesi için çalıştığı işyerinde 30 ve daha fazla işçinin çalışıyor olması gerekir. İşverenin aynı işkolunda birden fazla işyerinin bulunması halinde, işçi sayısı, bu işyerlerinde çalışan toplam işçi sayısına göre belirlenecektir. 30 işçi sayısının belirlenmesinde belirli- belirsiz süreli, tam veya kısmi süreli, daimi- mevsimlik iş sözleşmesi ile çalışanların tamamı hesaba katılacaktır. Ancak, Alt işverenin işçileri bu hesaba dâhil edilmeyecektir. Diğer şartlar ise;

İşçinin çalıştığı işyerinde en az altı ay kıdeminin olması gerekir, (İşçinin altı aylık kıdemi, aynı işverenin bir veya değişik işyerlerinde geçen süreler birleştirilerek hesap edilir.)

İşçi ile işveren arasında belirsiz süreli iş sözleşmesinin olması gerekir,

İşçinin iş akdinin işveren tarafından feshedilmiş olması gerekir,

İşveren tarafından işten çıkarılan işçinin işe iade davası açabilmesi için

iş akdinin feshi,4857 sayılı İş Kanununda belirtilen geçerli sebepler dışında bir gerekçe ile yapılmış olması gerekir.

III- İşe İade Davası Kimler Açabilir:

4857 sayılı İş Kanunu’nun fesih bildirimine itiraz ve usulü başlıklı 20. maddesine göre, iş sözleşmesi feshedilen işçi, fesih bildiriminde sebep gösterilmediği veya gösterilen sebebin geçerli bir sebep olmadığı iddiası ile fesih bildiriminin tebliğ tarihinden itibaren bir ay içinde işe iade talebiyle, İş Mahkemeleri Kanunu hükümleri uyarınca öncelikle arabulucuya başvurması gerekir. Arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamaması halinde, son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren, iki hafta içinde iş mahkemesine dava açılabilir. Taraflar anlaşırlarsa uyuşmazlık aynı sürede iş mahkemesi yerine özel hakeme de götürülebilir.

İş akdinin feshinde, feshin geçerli bir sebebe dayandığını ispat yükümlülüğü işverene aittir. İşçi, feshin başka bir sebebe dayandığını iddia ettiği takdirde, bu iddiasını ispatlamakla yükümlüdür.

İşçinin işe iade davası ivedilikle sonuçlandırılır. Mahkemece verilen karar hakkında istinaf yoluna başvurulması halinde, bölge idare mahkemesi ivedilikle ve KESİN olarak verir.

IV- Hizmet Akdinin Feshi Geçerli Bir Sebebe Dayanmalıdır :