Mustafa Hakan ALEMDAROĞLU

1.Giriş

193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu’nun 40’ıncı maddesinin 1’inci bendinde yer alan parantez içi hüküm “götürü gider” müessesesini oluşturmaktadır. Söz konusu parantez içi hükümle ihracat, yurt dışında inşaat, onarma, montaj ve taşımacılık faaliyetlerinde bulunan mükelleflere, bu işlerle ilgili belgelendiremedikleri giderlerine karşılık olmak üzere götürü gider kaydedebilme imkânı getirilmiştir. Götürü gider müessesesi aşağıda açıklanmaya çalışılacaktır.

2 . Götürü Gider Uygulaması

2.1.Genel Açıklamalar

Vergi matrahını oluşturan kazançların belirlenmesinde gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerinin elde etmiş oldukları kazanç ve iratların safi tutarları esas alınmaktadır. Gelirin safi olması elde edilen gelirin, bu gelirin elde edilmesi için katlanılan giderler indirilerek dikkate alınması demektir. Vergi Kanunlarına göre yapılan giderlerin kazançtan indirilebilmesi için 213 Sayılı Vergi Usul Kanununun 227 ve izleyen maddelerinde belirtilen şekilde belgelendirilmesi gerekmektedir. Ancak Gelir Vergisi Kanununun indirilecek giderler başlıklı 40. maddesinin 1 numaralı bendinde yer alan parantez içi hüküm bu uygulamanın istisnası durumundadır. Söz konusu parantez hüküm ile ihracat, yurt dışında inşaat, onarma, montaj ve taşımacılık faaliyetlerinde bulunan mükellefler belgeli giderlerine ilaveten bu faaliyetlerden döviz olarak elde ettikleri hasılatın binde beşini aşmamak şartıyla yurt dışındaki bu işlerle ilgili giderlerine karşılık olmak üzere götürü olarak hesapladıkları giderleri de indirebilme imkanı tanınmıştır. Bu uygulama belge düzeninin yerleşmediği bazı ülkede yapılan ticari faaliyetlere ilişkin olarak giderlerin belgelendirilememesine ilişkin olarak düzenlenmiştir.

Bazı giderlerinVergi Usul Kanununun ilgili hükümlerine göre tevsik edilemediği hallerde deticari kazancın tespitinde indirime izin veren götürü gider uygulamasınailişkin olarak 194 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliği’nde ayrıntılı açıklamalar yapılmıştır.İlgili tebliğde yer alan düzenlememeler ve ayrıntılı açıklamalar aşağıda açıklanmıştır.

2.2. Götürü Gider Uygulamasından Yararlanabilecek olan Mükellefler

Götürü, gider uygulamasından ihracat, yurt dışında inşaat, onarma, montaj ve teknik, hizmetler, ile taşımacılık faaliyetinde bulunan, dar mükellefiyet esasında, vergilendirilenler de dahil olmak üzere gelir ve kurumlar vergisi mükellefleri yararlanabileceklerdir. Bu tür faaliyetleri bulunmayan mükelleflerin Gelir Vergisi Kanununun 40 ıncı maddesi hükmüne göre götürü gider kaydı ve bu giderleri kazancın tespitinde indirim konusu yapmaları mümkün değildir.

2.3. Götürü Giderlerin Belgeli Giderlere İlaveten Uygulanması

Belgelendirilememiş giderlere karşılık olmak üzere, götürü gider kaydı, mükelleflerin genel esaslara göre tevsik edilmiş giderlerinin gider kaydına engel teşkil etmemektedir.

2.4. Götürü Gider Kaydedilebilecek Azami Tutar