H.Bahadır BARÇIN

Ekonomimiz açısından önemli büyüklüğe ulaşan kamu alımları piyasanın düzenlendiği mevzuat 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’dur. İdarelerimiz bu kanun uyarınca ihtiyaçlarını tedarik için ihaleye çıkmakta ve isteklilerimizde bu Kanun düzenlemeleri doğrultusunda tekliflerini hazırlamakta ve ihale komisyonlarınca değerlendirilmektedirler.

İşte bu süreçte düzenlenen bazı kağıtlar kaynaklı olarak 488 sayılı Damga Vergisi Kanunundaki düzenlemeler uyarınca damga vergisi doğmaktadır. İhaleyi kazanan firmaya sözleşmenin yüklenimi sürecinde bazı ek ödemeler yapılabilmektedir. Yapılan bu ek ödemelerden birisi fiyat farkı olup fiyat farkı kaynaklı ödemelerden damga vergisi doğup doğmadığı makalemizin konusunu teşkil edecektir.

 KAMU İHALELERİNDE FİYAT FARKI KONUSU

Konuya geçmeden hemen önce fiyat farkının tanımlanması ve bir örnek ile açıklığa kavuşturulması faydalı olacaktır.

 Fiyat Farkı Konusunun Açıklanması

Kamu alım süreçlerinde ihalenin gerçekleştiği tarih ile sözleşmenin yürütüleceği tarih arasında zaman farkı meydana gelmektedir. Bu zaman farkı bazen söz konusu iş ve işlemlerin yargı sürecine taşınması sebebiyle olabilmektedir.

Bazende ihale sürecinin 3 yıl gibi uzun bir süreyi kapsaması durumunda ihaleye teklif tarihi itibarıyla yüklenici firmaların basiretli bir tüccar gibi maliyet hesabı yapamayacağı unsurlar söz konusu olabilmektedir. Bunlara bir kaç örnek verilebilir;

- Hizmet alım ihalelerinde asgari ücret artışları,

- Akaryakıt ve elektrik alım ihalelerinde akaryakıt ve elektrik fiyat artışları,

- Yapım işi ihalelerinde de beton, demir ve nakliye artışları gibi hususlar.

İşte ihale tarihi ile sözleşmenin uygulanma tarihi arasındaki bu farkın yüklenici firmalara ödenmesine“fiyat farkı” denilmektedir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu hükümleri doğrultusunda yapılan ihalelerin sözleşme yürütümünün kuralları 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nda yer almaktadır. 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun “Fiyat Farkı Verilebilmesi” başlıklı 8’nci maddesinde

“Sözleşme türlerine göre fiyat farkı verilebilmesine ilişkin esas ve usulleri tespite Kamu İhale Kurumunun teklifi üzerine Cumhurbaşkanı yetkilidir.

Sözleşmelerde yer alan fiyat farkına ilişkin esas ve usullerde sözleşme imzalandıktan sonra değişiklik yapılamaz.”

düzenlemesi yer almaktadır.

Daha önceki yıllarda hizmet, mal ve yapım işlerine ilişkin olarak fiyat farkı ödenmesine yönelik usul ve esaslara ilişkin düzenlemeler yayınlanmış olup gerekli fiyat farkı kararnameleri Kamu İhale Kurulu sayfasında bulunmaktadır.

 Fiyat Farkı Ödemesine Bir Örnek