Özgür DANACI - Göksel ÇETİNKOL

Dış ticarete konu olan milyonlarla ifade edilebilecek kadar çeşitli eşyanın varlığı, eşyanın sınıflandırmasında ticari tanım odaklı bir sınıflandırmayı imkânsız kılmıştır. Bu gerçekten hareketle 1800’lü yıllardan başlayarak türlü sınıflandırma metotları kullanıla gelmiştir. Zaman içerisinde uluslararası ticarette eşyanın kodlama sistemi ile ifade edilmesi gündeme gelmiştir. Günümüzde dünya ticaretinde Armonize Sistem Nomanklatürü kullanılmaktadır.

Uluslararası ticaret görüşmeleri ve tartışmaların çözümünü kolaylaştırması; ticari istatistiklerin toplanması, kıyaslanması ve analizini kolaylaştırması; bir ülke ihracatı diğer ülkenin ithalatı olduğundan karşılıklı veri değişimi sayesinde eşyanın tarifesinin yeniden tespitine yönelik zaman kaybını ortadan kaldırması; veri standardizasyonu sağladığı için elektronik veri değişimini kolaylaştırması ile ithalat ve ihracatla ilgili bütün süreç eşyanın tarifesi ile ilişkilendirildiği için işlem maliyetini azaltması gibi faydalar eşyanın sınıflandırılmasını hızlandırmıştır.

Uluslararası ticarete konu olan veya olması muhtemel eşyanın vergilendirilmesi ve dış ticaret önlemlerine tabi tutulması eşyanın gümrük tarife istatistik pozisyonu itibarıyla yerine getirilmektedir.

Gümrük uygulamalarında serbest dolaşıma giriş beyannamesi ile gümrük vergileri ve ticaret politikası önlemlerine tabi tutularak Türkiye Gümrük Bölgesi’ne getirilmek istenen eşya, tek bir eşya olabileceği gibi aralarında kullanım amacı itibarıyla ortaklık bulunan veya bulunmayan birden çok eşya da olabilmektedir. İşte birden fazla eşya cinsini barındıran eşya grupları, gümrük uygulamalarında set olarak getirilen eşya olarak nitelendirilmektedir.

‘De Minimis Kuralı’, esas olarak Rekabet Hukuku’na ait bir terim olmakla birlikte, gümrük uygulamalarında da yer bulmaktadır. Çalışmamızda set olarak getirilen eşyanın sınıflandırılmasında öne çıkan ‘De Minimis Kuralı’ temelinde değerlendirmelerde bulunulmuştur.

1-GÜMRÜK TARİFESİ VE GTİP

Serbest dolaşıma giriş rejimine tabi tutulacak olan eşyanın gümrük vergilerinin hesaplanmasında dört önemli faktör bulunmaktadır. Bunlar; eşyanın gümrük tarifesi, eşyanın menşei, eşyanın gümrük kıymeti ve eşyanın miktarıdır.