Caner ÇEVİK

Gümrük kavramı, bir ülkeye ithal edilen ya da ihraç edilen eşyadan yürürlükteki Gümrük Kanunları doğrultusunda alınan vergi, resim veya harç işlemlerini kapsar. Gümrük müşaviri ise eşyanın gümrükçe onaylanmış bir işlem veya kullanıma tabi tutulmasına ilişkin gümrük işlemlerini, dolaylı temsil yoluyla takip eden ve sonuçlandıran ve kendilerine Ticaret Bakanlığınca gümrük müşavirliği izin belgesi verilen serbest meslek sahiplerine denir. Bu tanımdan hareketle gümrük müşavirleri dış ticaret yapmak isteyen kişileri temsil ederek kendi adlarına ve başkası hesabına hareket etmektedirler.

Gümrük müşavirliği mesleği hakkında bilgi verilmesi ve adi ortalık olarak yürütülen gümrük müşavirliği faaliyetine ilişkin özellik arz eden durumların açıklanması, işbu yazımızın konusu kapsamındadır.

Gümrük Müşavirliği Faaliyeti

4458 sayılı Gümrük Kanunu'nda yer alan şartları sağlayarak, Ticaret Bakanlığınca verilen Gümrük Müşavirliği İzin Belgesi'ne sahip serbest meslek mensuplarına Gümrük Müşaviri denilmektedir. Gümrük Müşavirleri, eşyanın gümrükçe onaylanmış bir işlem veya kullanıma tabi tutulmasına ilişkin gümrük işlemlerini, gümrük idareleri ve diğer kurumlar nezdinde dolaylı temsil yoluyla takip edip, sonuçlandırır. Gümrük Müşavirleri, gümrük işlemlerinin takibini gümrük mevzuatı uyarınca, hesabına hareket edilen (dolaylı temsil) gerçek ve tüzel kişiler tarafından verilen noter onaylı vekâletname ile yapabilirler. Gümrük Müşavirleri mesleki faaliyetlerini,

- Bir tüzel kişiliği doğrudan temsil yoluyla,

- Serbest meslek erbabı olarak,

- Tüzel kişilik ortağı olarak,

Devam ettirirler.

Gümrük müşaviri olarak görev yapabilmek için iki yıl boyunca gümrük müşaviri yardımcısı olarak çalışmış olmak gerekmektedir. Türkiye’de bu işi yapabilmek için aranan ilk şart tabii ki TC vatandaşı olmasıdır. Medeni ve kamu haklarını kullanma konusunda herhangi bir sıkıntısı olmamalıdır. Dikkatsizlik ve tedbirsizlik sebebiyle işlenen suçlar olan taksirli suçlar hariç herhangi bir sebepten hüküm giyilmemiş olması da gümrük müşaviri olma yolunda arana şartlar arasında yer alır. Memuriyetten çıkarılmamış olunması ve belli bölümlerin fakültelerinden veya yüksekokullarından en az lisans seviyesinde mezun olunmuş olması gerekir. Sonrasında ise 2 senelik bir staj sürecinin tamamlanmış olması şartı gelmektedir. Gümrük mevzuatı ve gümrüğe ilişkin diğer konuları kapsayan sınavda belirlenen puan üzerinde not alınmış olması da şarttır.