M.Hakan ALEMDAROĞLU

Gelir vergisi mükellefleri fakirlere yardım amacıyla gıda bankacılığı faaliyetinde bulunan dernek ve vakıflara bağışlanan gıda, temizlik, giyecek ve yakacak maddelerinin maliyet bedellerini gider veya indirim konusu yapabilmekteler. Yapılan bağış ve yardımların gider veya indirim konusu olarak dikkate alınması için özellik arz eden hususlar aşağıda açıklanmaya çalışılacaktır.

Gıda Bankacılığı Kapsamında Yapılacak Bağış ve Yardımın Nevi ve Özellikleri

Yasal Mevzuat

Gelir Vergisi Kanununun İndirilecek Giderler başlıklı 40. Maddesinin 10. Bendinde “Fakirlere yardım amacıyla gıda bankacılığı faaliyetinde bulunan dernek ve vakıflara Maliye Bakanlığınca belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde bağışlanan gıda, temizlik, giyecek ve yakacak maddelerinin maliyet bedeli.” uyarınca belirtilen bağışlar safi kazancın tespit edilmesinde gider olarak kabul edilir. Hükmü yer almaktadır.

Gelir Vergisi Kanununun Diğer İndirimler başlıklı 89. Maddesinin 6. Bendinde “Fakirlere yardım amacıyla gıda bankacılığı faaliyetinde bulunan dernek ve vakıflara bağışlanan gıda, temizlik, giyecek ve yakacak maddelerinin maliyet bedelinin tamamı” gelir vergisi beyannamesinde bildirilecek gelirden indirim yapılabileceği hüküm altına alınmıştır.

Gider Veya İndirim Olarak Dikkate Alınabilmesi

Gelir vergisi mükelleflerince gıda bankacılığı kapsamında yaptıkları bağışın gider veya indirim olarak dikkate alınmasına ilişkin olarak gelir vergisi kanunun gerek indirilecek giderler başlıklı 40. maddesinde gerekse de diğer indirimler başlıklı 89. Maddesinde düzenlemeler yapılmıştır.

Gelir vergisi mükellefleri gıda bankacılığı kapsamında dernek ve vakıflara yaptıkları bağışları gider veya indirim olarak dikkate alırken yaptıkları gıda, temizlik, giyecek ve yakacak maddelerinin işletmenin stoklarında olup olmadığına göre farklı işlem tesis edeceklerdir.

Eğer işletmenin stoklarında kayıtlı bulunan ve fakirlere yardım amacıyla gıda bankacılığı faaliyetinde bulunan dernek ve vakıflara bağışlanan gıda, temizlik, giyecek ve yakacak maddelerinin maliyet bedelleri Gelir Vergisi Kanununun 40/10. maddesi uyarınca safi kazancın tespitinde gider olarak dikkate alınacaktır. Bu işlem faturanın bir yandan gelir bir yandan da gider kaydedilmesi suretiyle gerçekleştirilecek

Ancak fakirlere yardım amacıyla gıda bankacılığı faaliyetinde bulunan dernek ve vakıflara bağışlanan gıda, temizlik, giyecek ve yakacak maddelerinin işletmenin stoklarında yer almaması durumunda gelir vergisi mükellefleri gelir vergisi matrahının tespitinde Gelir Vergisi Kanununun 89/6. maddesi uyarınca gelir vergisi beyannamesinde bildirilecek gelirlerden yaptıkları bağışın maliyet bedellerini indirim konusu yapabileceklerdir. Ayrıca gerek zarar beyanı nedeniyle gerekse gelirin yetersiz olması nedeniyle indirilemeyen bağış ve yardımların daha sonraki yıllarda indirim konusu yapılması veya zarar olarak devredilmesi de mümkün değildir.

Örneğin Gelir vergisi mükellefi inşaat malzemeleri alım-satım işinden elde ettiği hasılat 300.000 TL iken hasılat için katlandığı gider ve maliyetler 150.000 TL’dir. Ayrıca mükellef dışarıdan temin ederek gıda bankacılığı kapsamında X derneğine 50.000 TL gıda, temizlik, giyecek ve yakacak yardımda bulunması durumunda vergiye tabi matrah aşağıdaki gibi olacaktır ve aşağıdaki şekilde muhasebeleştirilecektir.