Soner ALTAŞ

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK))’na göre, anonim şirkette “yönetim kurulunun yıllık raporuna, yıllık kâr üzerinde tasarrufa, kâr payları ile kazanç paylarının belirlenmesine, yedek akçenin sermayeye veya dağıtılacak kâra katılması dâhil, kullanılmasına dair kararların alınması” yetkisi; limited şirkette de “yılsonu finansal tablolarının ve yıllık faaliyet raporunun onaylanması, kâr payı hakkında karar verilmesi, kazanç paylarının belirlenmesi” yetkileri genel kurula aittir ve bu yetkinin devredilmesi mümkün değildir. Her iki şirkette de genel kurul, anılan yetkisini –istisnai haller haricinde- olağan genel kurul toplantısında kullanır. Bu nedenle, kâr dağıtımının kural olarak olağan genel kurul toplantısında görüşülüp karara bağlanması beklenir. Dolayısıyla, şirket geçmiş hesap dönemini kâr ile kapatmışsa, anonim şirkette yönetim kurulunun, limited şirkette ise müdürün veya müdürler kurulunun genel kurul toplantısından önce bir kâr dağıtımı teklifi hazırlayıp ortakların incelemesine hazır bulundurması ve genel kurulun onayına sunması gerekir.

Kâr, dar anlamda belli bir hesap dönemi sonunda elde edilen satış hasılatı ile bu hasılata ilişkin maliyet ve giderler arasındaki olumlu farktır. Geniş anlamda ise, kâr, işletmenin ilgili hesap dönemi sonundaki öz sermayesinin aynı hesap dönemi başındaki öz sermayesi ile karşılaştırılması sonucu tespit edilen olumlu farktır. Uygulamada kârın sınıflandırılmasına ilişkin olarak en fazla bilinen kavramlar ticari kâr ve malî kârdır.Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre hesaplanan kâra, “ticari kâr” denir. Ticari kâr kavramı şirketin gelir tablolarında yer alan dönem kârı ile eş anlamlıdır. Bu kâra aynı zamanda “vergi öncesi kâr” da denilmektedir. Malî kâr ise vergi mevzuatında yer alan düzenlemelere ve esaslara göre, ticari kârdan ayrı bir şekilde hesaplanan kâr olarak tanımlanabilir. Peki, geçmiş hesap döneminde kâr elde etmiş olsa dahi, şirketin geçmiş yıllardan gelen zararları var ise ne yapılacaktır? Kâr dağıtımına gidilecek midir? İşte bu çalışmada, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu uyarınca, geçmiş hesap dönemlerinden devreden zararı bulunan anonim ile limited şirkette kâr dağıtımına gidilip gidilemeyeceği hususu üzerinde durulacaktır.

 GEÇMİŞ YILLAR ZARARLARI VAR İKEN KÂR DAĞITIMINA GİDİLİP GİDİLMEYECEĞİ HUSUSU

Anonim şirketlerde kâr payı, TTK’nın m.509/f.2 hükmü uyarınca, ancak net dönem kârından ve serbest yedek akçelerdendağıtılabilir. Limited şirkette ise kâr payı, TTK’nın 608’inci maddesinin birinci fıkrası gereği, sadece net dönem kârından ve bunun için ayrılmış yedek akçelerden dağıtılabilir.