Mehmet YALÇIN

I. Giriş

Mülga 1475 sayılı İş Kanunu’nun yürürlükte bulunan 14’üncü maddesinin ikinci fıkrası hükmünce iş sözleşmesinin “kadın işçinin evlendiği tarihten itibaren 1 yıl içerisinde kendi isteği ile sona erdirmesi” halinde kıdem tazminatına hak kazanılmaktadır. Bu hüküm kuşkusuz aile birliğini koruma amacıyla getirilmiş olup, çalışma hayatının evlilikle birlikte gereği gibi yürütemeyeceği düşüncesinde olan kadına yasa ile tanınmış bir imkandır. Bu çalışmamızda kadın işçinin evlilik nedeniyle iş sözleşmesini fesh etmesi durumunda kıdem tazminatı uygulamaları değerlendirilecektir.

II. Evlilik Nedeniyle Kıdem Tazminatını Alıp İşyerinden Ayrılan Kadın İşçi Daha Sonra Başka Bir İşyerinde Çalışabilir mi?

Bir işyerinde çalışmakta iken evlenen kadın, Yasa’nın tanıdığı imkandan yararlanarak kıdem tazminatını almak suretiyle ayrılmışsa, daha sonraki dönemlerde çalışma hakkını kaybettiğinden söz edilemez. Önceki işinden ayrılan kadın, ayrılmasını hemen takiben çalışma hayatı ile evliliği öncesine göre daha kolaylıkla yürütebileceği yeni bir iş bularak çalışmasını da sürdürebilir. Bayan işçinin evlilik nedeniyle iş sözleşmesini feshedip ertesi gün başka bir işyerinde iş sözleşmesine istinaden çalışması kıdem tazminatı isteyebilmesine engel değildir.

Anayasal temeli olan çalışma hak ve hürriyetinin ortadan kaldırılması, düşünülemez. Kadın işçinin evlilik nedenine bağlı feshinin ardından kısa bir süre sonra yeniden çalışmasının gerekleri ortaya çıkmış olabilir. Hatta kadın işçi evlilik nedenine dayalı feshin ardından ara vermeksizin başka bir işyerinde çalışmaya başlayabilir ve bu durum evliliğin kadına yüklediği görevlerin yerine getirilmesi noktasında daha olumlu sonuçlar doğurabilir.

III. Evlilik Nedeniyle Kıdem Tazminatı Alıp İşyerinden Ayrılan İşçi Tekrar Aynı İşyerinde Çalışmaya Başlarsa Kıdem Tazminatına Ne Şekilde Hak Kazanır?

Evlilik nedeniyle ayrılan kadın işçi ikinci kez aynı işyerinde çalışmaya başlarsa, işe girdiği aynı işyerinde 1 yıl çalışmadan kıdem tazminatına hak kazanamaz.

IV. Evlilik Nedeniyle İşten Ayrılma İyi Niyet Kurallarına Uygun Olmalı mı?